O presidente da Asociación de Empresarios de Transportes Discrecionais (Tradime) en Lugo, José Fernández, atribúe a carencia de profesionais a un factor sociolóxico, máis alá do económico. "A esta profesión non se lle dá o valor que ten. Moitos outros sectores, como a alimentación ou a sanidade, susténtanse en nós", sinala Fernández, quen tamén é transportista.
Fernández recoñece que as condicións de traballo inflúen, pero tamén se aprecian noutras profesións como electricistas ou carpinteiros, o que suxire "problemas máis profundos que a economía". Critica que o "desprestixio" desta profesión durante anos é un factor clave na falta de man de obra actual, un tema que, segundo el, "non se aborda porque significaría admitir que nos equivocamos durante anos".
Durante a pandemia, moitos condutores sentiron que a súa profesión era esencial, "ooxalá non rematase", chegaron a dicir, xa que podían "circular libremente" mentres outros sectores tiñan restricións. Agora, a situación volveu á normalidade con "retrasos continuos" na recollida de mercadorías.
A falta de transportistas, sobre todo para traxectos internacionais, é un problema global que tamén afecta a Estados Unidos. Iván Marrube, CEO de Reyco, unha das empresas de transporte máis importantes de Galicia con sedes en Foz, Valencia e Irún, advirte que "se non cambia a situación, imos cara ao abismo".
Marrube explica que a falta de atractivo do sector, similar á que sofren os camareiros, dificulta a contratación. "É un traballo moi sacrificado", comenta, especialmente para longas distancias. Reyco, con 300 transportistas, atópase cuberta por agora, con maioría de profesionais de Romanía, Bulgaria, Perú e Marrocos, e non descartan buscar persoal nos seus países de orixe. Os salarios, con dietas, poden oscilar entre 40.000 e 45.000 euros anuais.
O presidente de Tradime tamén critica a "falta de accesibilidade" á profesión, xa que "non hai unha FP" para obter o carné e a formación necesaria, e os prazos para o exame do permiso de tráiler poden chegar "ata os seis meses". Ademais, a falta de "lugares seguros para durmir" obriga a moitos a "quedarse en áreas de servizo ou mesmo en cunetas", o que tamén inflúe na masculinización do sector, máis presente en Galicia que en países como Alemaña ou Francia.
A pesar dos inconvenientes, hai mozos como Alberto García Lijó, de 26 anos, que ven o transporte como unha opción laboral. Tras traballar en mecánica naval e automoción, está a piques de obter o CAP e o permiso C+E. "Non creo nun posto de traballo fixo e quero ter aberta a porta para ser camioneiro", afirma, notando a "gran demanda" e "ofertas con moi boas condicións" incluso antes de rematar a formación. A necesidade de profesionais esténdese á asistencia en estrada e ao transporte de mercadorías para obras.
García Lijó tamén sinala que algunhas empresas dificultan o "relevo xeracional" ao "pedir experiencia previa para entrar a traballar", algo complicado para os que queren comezar.
Pola súa banda, condutores como Luis Carnota, camionero e perito especializado en tacógrafos, denuncian que "prácticamente ningunha empresa cumpre a normativa laboral". "É imposible que entre xente nova se os que estamos nos queremos ir", afirma. Segundo Carnota, os condutores traballan "unha media de 15 horas diarias" por salarios que non compensan festivos, nocturnidade nin horas extra. Apela a que as empresas e os cargadores "adapten as súas tarifas á realidade" e cumpran a lei.
Carnota tamén critica que certas empresas "pagan por quilómetro", o que "pon en risco a vida do condutor" ao incentivar unha condución "descontrolada" e sen descanso para poder gañar diñeiro.
