O organismo asesor da Unesco sinala que a proposta, centrada na idea da “paisaxe acuática”, non demostra un carácter distintivo a nivel mundial. Aínda que recoñece a riqueza patrimonial da zona, como as terrazas de cultivo e os muíños de auga, o informe advirte que a diversidade de atributos non garante por si soa un Valor Universal Excepcional.

Segundo o informe, a argumentación da Ribeira Sacra como “exemplo sobresaínte” non é o suficientemente sólida. A análise comparativa, baseada en exemplos representativos, non demostra que a rexión sexa única a escala global en relación con outros sistemas agrícolas e rurais tradicionais. A candidatura presentouse baixo o Criterio (v) da Unesco, que valora paisaxes culturais representativas da interacción entre as persoas e o medio ambiente, pero o Icomos considera que non se probou a integración e interrelación dos diversos atributos propostos.

O informe tamén expresa preocupación pola incerteza demográfica. Aínda que a Xunta e o Goberno central sinalan unha moderación recente no declive poboacional grazas ao sector vitivinícola e ao turismo, o Icomos advirte da vulnerabilidade da paisaxe ante un futuro descenso da poboación e o mantemento da funcionalidade das parroquias a longo prazo.

Ademais, o organismo rexeita a visión que equipara os encoros e centrais hidroeléctricas do século XX coa evolución natural dos muíños tradicionais. O informe destaca os impactos destes encoros na paisaxe, a biodiversidade e a agricultura. A Ribeira Sacra tamén afronta outras ameazas como a perda de diversidade biolóxica, a fragmentación de hábitats, o cambio climático e os incendios forestais.

A pesar da valoración desfavorable, o conselleiro de Cultura, Lingua e Xuventude, José López Campos, asegurou que tanto a Xunta de Galicia como o Goberno central apostan por manter viva a candidatura. A avaliación definitiva terá lugar a finais do próximo mes en Corea do Sur, e as administracións implicadas defenderán o proxecto ata o final.