O Seminario de Estudos Comarcais da Costa da Morte (Semescom) celebrou este sábado unha ruta conmemorativa para marcar os 20 anos da marcha reivindicativa que logrou paralizar unha canteira que ameazaba os emblemáticos Penedos de Pasarela e Traba, hoxe recoñecidos como Paisaxe Protexida de Galicia.
A xornada comezou na Escola de Pasarela (Vimianzo), onde os asistentes recibiron a publicación 'Vinte anos de loita polos Penedos de Pasarela e Traba' e puideron adquirir camisetas conmemorativas. O percorrido incluíu paradas na Pedra Cachucha e na Pedra Multiforme, epicentro do acto central.
Neste acto interviron o catedrático de Xeoloxía da UDC, Juan Ramón Vidal Romaní; a escritora Sol Rivas; e o presidente do Semescom, Xosé María Lema. A música correu a cargo do grupo Os Muiñeiros de Cantos de Taberna, de Santiago. Xosé María Lema destacou as tres vitorias principais acadadas: a paralización dunha primeira canteira en 1997, a 'marcha histórica' do 11 de xuño de 2006 que xuntou máis de 300 persoas baixo o lema 'Salvemos os Penedos!', e a posterior constitución dunha comisión asesora.
A Xunta, tras un informe do catedrático de Xeografía da USC, Augusto Pérez Alberti, rexeitou en xaneiro de 2009 unha segunda canteira e comprometeuse a un plan de xestión que tardou máis dunha década en materializarse debido a cambios de goberno. O Semescom continuou o seu labor de divulgación con publicacións e un documental.
A partir de 2017, co apoio do goberno municipal de Vimianzo encabezado por Manuel Antelo, melloráronse os accesos e incrementáronse as visitas. En 2019, técnicos de Deportes de Vimianzo e Laxe programaron rutas polos Penedos.
En 2021, novos proxectos de parques eólicos como Monte Chan, Soesto e Pena dos Mouros xeraron unha forte mobilización social e a presentación de 915 alegacións. Esta presión culminou co rexeitamento oficial dos parques eólicos de Monte Chan e Soesto o 31 de marzo de 2023, considerada a 'segunda vitoria'.
A 'terceira vitoria' chegou o 13 de novembro de 2024 coa aprobación do Plan de Xestión da Paisaxe Protexida dos Penedos de Pasarela e Traba pola Consellería de Medio Ambiente, xusto o día que o presidente da Xunta, Alfonso Rueda, visitou a zona. Os Penedos convertéronse no proxecto estrela en Fitur 2025 para Vimianzo e Laxe.
Non obstante, Xosé María Lema alertou de que, a pesar de ser declarado de prioridade alta, o Plan de Xestión, que debería executarse en cinco anos, aínda non comezou tras un ano e catro meses da súa publicación.
O presidente do Semescom tamén tivo palabras de lembranza para Roberto Mouzo Lavandeira, falecido en 2013, a quen cualificou como o 'máximo defensor' e 'gardián' dos Penedos, descubridor de moitas das súas pedras senlleiras e deseñador das rutas. Propúxose restituír en Pasarela o panel informativo que el deseñara.
