A calor cada vez máis instalada en Galicia fai que as zonas verdes con sombra se presenten como refuxios climáticos esenciais. Neste contexto, a asociación Amigas da Terra desenvolveu unha investigación en dez cidades españolas, incluíndo dúas galegas: Ourense e Santiago de Compostela. O estudo busca avaliar o acceso a estas áreas e a súa correlación co nivel de renda da poboación.
Os resultados poñen de manifesto unha preocupante situación en Ourense, que se atopa entre as tres cidades con peor cobertura de zonas verdes, rexistrando tan só 4,6 metros cadrados por habitante (m2/hab), unha cifra moi inferior á media nacional de 14,15 m2/hab. Unha das conclusións clave é que as poboacións con menores ingresos dispoñen dun acceso significativamente máis reducido a estas superficies.
A cidade de Ourense, a pesar de ser coñecida pola súa calor, conta con tan só 48 hectáreas de zonas verdes públicas, distribuídas de forma desigual en 14 parques. Máis de 81.000 persoas, o 78% da súa poboación, non teñen acceso a zonas arborizadas de máis dunha hectárea nun radio de 300 metros. O estudo cualifica os espazos públicos ourensáns de "pouco renaturalizados", con barreiras físicas e discontinuidades urbanas que dificultan o acceso efectivo, especialmente para os veciños da periferia.
En contraste, Santiago de Compostela presenta un panorama moi diferente. A pesar de non alcanzar os 100.000 habitantes, o seu indicador de superficie verde por persoa dispárase por riba dos 27 m2/hab. Aínda que existe un contraste entre o núcleo central e as áreas dispersas, a maioría das zonas teñen proximidade a espazos verdes "distribuídos estratexicamente", o que a converte nun polo de referencia en Galicia.
O informe identifica catro áreas prioritarias en Ourense que requiren unha maior dotación de zonas verdes: o barrio do Vinteún, na periferia; A Carballeira, preto do centro, con arborado irregular; O Couto, unha zona densa onde a infraestrutura verde se ve dificultada pola edificación; e o barrio central de San Francisco, con alta ocupación do solo e escasos espazos libres interiores.
Pola contra, Santiago de Compostela non presenta áreas prioritarias de intervención. Aínda que un 55% da poboación (54.000 persoas) non dispón de espazos verdes de máis dunha hectárea a menos de 300 metros, esta carencia localízase en ámbitos rururbanos con carácter natural, acceso a ríos como o Sar e Sarela, e zonas de monte.
Amigas da Terra recomenda que as estratexias futuras se centren en reforzar a rede verde con criterios ecolóxicos, incorporando xardinería urbana e solucións innovadoras como a drenaxe sostible e a xestión avanzada do arborizado, seleccionando especies adaptadas aos ecosistemas locais para mellorar a calidade ecolóxica e a cohesión coa contorna.
