Desde esta semana, nove vacas e un touro de raza cachena, xunto con dous becerros, dedícanse a manter limpas cinco hectáreas de monte. Este proxecto, froito dun acordo entre a comunidade de montes e un gandeiro local, busca evitar os temidos lumes que ameazan a rexión, especialmente tras un inicio de tempada de incendios máis temperán do habitual no sur de Galicia.
A comunidade de montes de Couso, xa recoñecida pola ONU pola súa xestión comunal e o seu traballo na eliminación de especies invasoras, suma agora estas “ecodesbrozadoras” ás súas múltiples iniciativas. Ademais da prevención de incendios, o monte alberga proxectos económicos como o cultivo de cogomelos e froitos vermellos, culturais como o Bosque da Lingua e o festival Festa Raxada, e sociais como unha piscina veciñal.
“"Coas vacas podemos aforrar moitísimo en limpezas, ata 1.500 euros ao ano por hectárea."
A presenza do gando non só reduce os custos de limpeza, senón que tamén axuda a combater a acacia, unha especie pirófita que se propaga rapidamente e facilita a expansión dos incendios. O gandeiro, que adestra as reses durante un mes, utiliza un sistema de pastoreo virtual con colares GPS que emiten un sinal cando se achegan ao límite, garantindo que permanezan dentro do perímetro establecido.
Este modelo, que segue a filosofía da asociación Montes Veiñais con Gando Extensivo (Movegandex), é un beneficio mutuo. O gandeiro, que xa criaba gando en parcelas privadas da zona, incorpora agora o monte comunal aos seus pastos por unha cantidade simbólica. As vacas cachenas, elixidas pola súa resistencia e capacidade para o pastoreo extensivo, son consideradas os mellores animais para desbrozar, xa que comen silveira e acacia, e melloran a calidade do terreo.
A explotación gandeira tamén se dedica á venda de carne directamente a particulares, sen intermediarios. O produto, descrito como “ecolóxico, totalmente natural, sen pensos”, véndese a 10 euros o quilo, e a demanda é tal que a lista de espera xa supera os dous meses. O gandeiro subliña que o coidado do gando no monte require unha atención diaria, incluíndo suplementos alimenticios e asistencia veterinaria.
