A declaración oficial, publicada hoxe no BOE, pon fin á desprotección actual das illas, que funcionaron como colonia penitenciaria e campo de concentración durante a ditadura franquista. A alcaldesa de Redondela, Digna Rivas, expresou a súa "máxima satisfacción" por este "recoñecemento histórico" que garante a reparación e a dignidade das vítimas do franquismo.
Segundo sinala o Concello, esta declaración "referenda o traballo realizado desde a Concellería de Memoria Democrática de Redondela e dos colectivos memorialistas". Rivas advertiu que a Xunta de Galicia "nunca aplicou criterios para protexer o arquipélago", o que permitiu "eventos totalmente alleos ao respecto histórico" do enclave.
A rexedora local destacou que este recoñecemento estatal supón "un gran cambio en canto aos usos e a protección das illas", que agora terán unha "función didáctica, conmemorativa e de homenaxe ás vítimas". O Ministerio comprométese tamén a desenvolver traballos de documentación e contidos audiovisuais para "poñer en valor o pasado das illas", especialmente para a mocidade.
O Concello de Redondela lembra que a Xunta eliminou en 2013 a Fundación Illa de San Simón, órgano no que o Concello tiña representación, e rexeitou as súas peticións para recuperala, "deixando á veciñanza de Redondela fóra de calquera decisión sobre as illas".
A nova protección estatal establece un Plan de Usos de obrigado cumprimento, que esixe que todos os actos e actividades sexan "estritamente compatibles coa preservación da memoria, o recoñecemento e a reparación moral das persoas represaliadas".
Redondela foi pioneira na creación dunha Concellería de Memoria Democrática para a investigación histórica e a divulgación pedagóxica.
Digna Rivas tamén quixo lembrar a "solidariedade exemplar" dos veciños e veciñas de Cesantes e doutros lugares do municipio, especialmente das mulleres, que axudaron aos presos con comida e roupa limpa.
A alcaldesa agradeceu o traballo da Iniciativa Galega pola Memoria, colectivos memorialistas e o Colectivo Republicano de Redondela, sinalando que "este éxito histórico é, sobre todo, grazas a eles".
