No Día Mundial da Saúde, a organización ecoloxista Greenpeace fixo público un mapa interactivo que permite consultar a concentración de nitratos na auga de consumo en cada municipio. Esta ferramenta, baseada nos datos consolidados de 2024 do Sistema de Información Nacional de Augas de Consumo (SINAC) do Ministerio de Sanidade, pon de manifesto unha situación preocupante en España.
O mapa sinala que en 332 municipios non foi posible beber auga da billa nalgún momento de 2024 debido a que a concentración de nitratos excedía o límite legal actual de 50 mg/l. Ademais, en 2.860 municipios, incluíndo Vigo, superouse ou igualou nalgún momento de 2024 o valor de 6 mg/l, recomendado pola ciencia para protexer eficazmente a saúde das persoas fronte a enfermidades como o cancro colorrectal, o de maior incidencia no país. En total, o 51,17% dos municipios estudados presenta unha concentración de nitratos superior ao límite aconsellado.
A contaminación por nitratos, que non se percibe nin pola vista nin polo olfacto, atribúese principalmente ao uso masivo de fertilizantes sintéticos na agricultura intensiva e ás grandes cantidades de dexeccións da gandería intensiva e as súas macrogranxas. A nivel europeo, estímase que o 81% do nitróxeno agrícola que chega aos sistemas acuáticos provén directa ou indirectamente da gandería.
“"A contaminación da auga por nitratos é invisible. Non se ve nin se cheira. Acceder aos datos oficiais é realmente complicado e co mapa que Greenpeace lanzou calquera persoa vai poder saber como está a auga que sae da súa billa e actuar fronte ao problema. Non podemos seguir permitindo que as macrogranxas envelenen a auga de todas as persoas para que os reis da carne se estean forrando. Exportamos a inmensa maioría da carne de porco e quedamos cunha auga, literalmente, de merda."
A organización subliña que, aínda que non haberá unha reversión inmediata nos puntos xa afectados, unha actuación decidida pode xerar unha redución progresiva da contaminación. Pola contra, o número de persoas afectadas continuará aumentando en novos municipios. Greenpeace xa recolleu máis de medio millón de sinaturas para poñer fin ás macrogranxas e fai un chamamento á cidadanía para que siga alzando a súa voz contra o modelo actual de gandería industrial, en defensa da auga e da saúde pública.
