A organización ecoloxista Greenpeace lanzou unha seria advertencia sobre a crise da auga, que xa non é unha ameaza futura senón un problema presente en España. A confluencia de secas, temperaturas elevadas e unha demanda crecente está a tensionar os recursos hídricos en diversas rexións, incluídas Galicia e Asturias, tradicionalmente coñecidas pola súa abundancia de auga.
Este aviso coincide coa celebración en Ulán Bator, Mongolia, da 17ª Conferencia das Partes da Convención das Nacións Unidas de Loita contra a Desertificación (COP17), onde máis de 190 países debaten sobre a degradación do solo e a escaseza de auga baixo o lema «Restaurar a terra, restaurar a esperanza».
Greenpeace critica que as precipitacións do inverno e a primavera crearon unha falsa sensación de normalidade, ocultando o deterioro das reservas. «As secas deben xestionarse cando hai auga, non cando falta», subliña a organización.
Galicia figura entre os territorios sinalados. Augas de Galicia mantén activa a alerta por escaseza, afectando a case o 80% dos municipios galegos. Esta situación xa motivou medidas de aforro, como a solicitude de redución do consumo do 15% a concellos como Vigo, Pontevedra e A Coruña, ademais de restricións para rega, lavado de vehículos ou enchido de piscinas.
A organización destaca que o estrés hídrico xa non se limita ás rexións máis secas, o que supón un sinal de alarma para unha comunidade asociada a un alto réxime de choivas.
En Asturias, a dificultade afecta á gandería de montaña, obrigando a explotacións e veciños de Siero a usar camións cisterna privados, cun custo que pode chegar aos 200 euros por cuba. En La Rioja e Navarra, a escaseza tensiona o mercado da palla e os forraxes, ameazando a viabilidade das explotacións gandeiras.
A nivel europeo, baixos caudais de ríos importantes afectan o sistema enerxético, forzando a redución de potencia ou detención temporal de centrais nucleares en países como Francia, Hungría e Romanía debido á dificultade para a súa refrixeración.
Julio Barea, responsable da campaña de Augas de Greenpeace España, cualifica as restricións e o uso de camións cisterna como síntomas dun problema estrutural. Critica que, mentres a ONU debate, moitas administracións españolas seguen cun uso insostentable do recurso, sobreexplotando ríos, contaminando e perdendo auga potable por fugas nas redes de distribución (un 30% segundo a organización).
«A seca non se xestiona cortando as duchas da praia en agosto, xestiónase facendo unha correcta xestión da demanda cando os encoros aínda teñen auga», afirma Barea, quen engade que a situación actual evidencia o esgotamento dun modelo de xestión baseado na idea de que a auga é case ilimitada.
Greenpeace esixe ao Goberno e ás comunidades autónomas medidas estruturais urxentes, como un compromiso vinculante na COP17 para a xestión preventiva da seca global, a redución drástica da demanda agroindustrial (priorizando a gandería extensiva), a inversión en redes urbanas para erradicar o desperdicio, a garantía estrita de caudais ecolóxicos, o peche de pozos ilegais, a protección de acuíferos fronte á contaminación e o abandono da «política do formigón» (novos encoros e trasvases).
A organización tamén pide frear desenvolvementos e infraestruturas de alto consumo de auga en zonas afectadas polo estrés hídrico.
