A pesar da irrupción de novas tecnoloxías como a IA, o factor humano segue sendo esencial na tradución e interpretación. A emoción, a creatividade, a naturalidade e a coherencia son características que as ferramentas artificiais aínda non poden transmitir completamente. Estes aspectos foron o centro do debate no evento virtual LinguaMente, organizado polo Instituto de Investigación Lingua da Universidade de Vigo.
A xornada, que contou con tres relatorios e unha mesa redonda, centrouse na tradución, interpretación, dobraxe, accesibilidade e audiodescrición, explorando as conexións entre linguaxe, linguas e cognición desde diversas perspectivas (lingüística, social, neurolóxica e cognitiva).
Sofía Sánchez Mompeán, profesora da Universidade de Murcia e investigadora en tradución audiovisual, destacou que, aínda que España é un país tradicionalmente dobrador, a era do streaming e a IA están a impulsar a dobraxe sintética. Sánchez Mompeán analizou os estándares de calidade da dobraxe natural (sincronía, naturalidade, emoción) e comparounos coas capacidades actuais das voces sintéticas, sinalando que, mentres a sincronía está controlada, persisten deficiencias na expresión emocional e a naturalidade prosódica.
A especialista subliñou que "a voz non é un simple vehículo para transmitir palabras, tamén é un instrumento de conexión emocional co espectador". Aínda que a dobraxe automática con IA ofrece eficiencia e clonación de voces, as deficiencias en naturalidade e emoción fan que o labor humano siga sendo fundamental, especialmente na ficción, para transmitir emocións e conectar co personaxe orixinal. Tamén se requiren profesionais para avaliar a calidade da dobraxe automática.
O segundo relatorio foi impartido por Ana María Rojo López, catedrática da Universidade de Murcia, quen abordou a confluencia entre tradución, cognición e emoción na audiodescrición, explorando os procesos cognitivos e a influencia da experiencia individual no acto de traducir.
María José García Vizcaíno, catedrática da Montclair State University (MSU), pechou os relatorios centrándose na accesibilidade na pintura e escultura, e na audiodescrición para o público hispanofalante con baixa visión.
A xornada LinguaMente2026 concluíu cunha mesa redonda titulada "Mente, tradución/interpretación e medios", que profundou no papel da mente na tradución e interpretación de arte e medios audiovisuais para persoas con e sen discapacidade.
