A historia do fútbol mundial está a piques de cumprir un século, e a edición de 1930 marcou un fito coa primeira Copa do Mundo. Naquel torneo, a selección de Uruguai, que se proclamou campioa tras vencer a Arxentina na final, contou cunha notable presenza de xogadores de orixe galego. Estes homes, moitos deles chegados a terras charrúas pola emigración, deixaron unha pegada indeleble naquel éxito.
A conexión entre Galicia e Uruguai era forte a principios do século XX. Miles de galegos cruzaron o Atlántico en busca de oportunidades, e moitos deles atoparon no fútbol uruguaio un camiño cara ao éxito. Catro destes xogadores destacaron no combinado dirixido por Alberto Suppici: Héctor Castro e Pedro Cea, do Nacional, e Álvaro Gestido e Lorenzo Fernández, do Peñarol.
A final disputada o 30 de xullo de 1930 no estadio Centenario de Montevideo foi un partido vibrante. Tras a apertura do marcador por parte de Pablo Dorado, a Arxentina igualou e chegou a adiantarse. Non obstante, Uruguai logrou remontar. Pedro Cea empatou o encontro e, máis tarde, Victoriano Santos Iriarte puxo o equipo local en vantaxe. O golpe definitivo chegou no minuto 89, cando Héctor Castro, de cabeza, selou o 4-2 final, outorgando a primeira Copa do Mundo á selección uruguaia. Tres dos catro goles uruguaios tiveron a participación directa destes emigrantes galegos.
A traxectoria destes futbolistas é digna de mención. Pedro Cea, coñecido como 'o Vasco Cea' a pesar da súa orixe en Redondela, foi internacional en 27 ocasións e gañou os Xogos Olímpicos de 1924 e 1928, ademais do Mundial de 1930. Héctor Castro, alcumado 'o Divino Manco' tras perder un brazo na súa mocidade, naceu en Montevideo pero tiña raíces en Vilalba (Lugo). Foi o primeiro goleador uruguaio nun Mundial e o primeiro en marcar no estadio Centenario. Álvaro Gestido Pose, de pais pontevedreses, foi un lateral recoñecido como 'o Cabaleiro do Fútbol'. Finalmente, Lorenzo Fernández, nacido en Redondela, foi campión olímpico en 1928 e do Mundial de 1930, ademais de gañar varias Copas América.
Estes catro galegos, fillos da emigración, son considerados os primeiros españois en gañar un Mundial de fútbol. A súa fazaña representa unha parte significativa da historia do fútbol, e aínda hoxe, os seus descendentes en Uruguai narran con orgullo a xesta daqueles homes que levaron á selección charrúa á gloria.
