As festas populares galegas, que suman máis de 3.000 eventos no verán, teñen nas orquestras un dos seus piares fundamentais. A provincia de Pontevedra, con centos de celebracións nos seus 61 municipios, é un reflexo desta tradición. As formacións musicais encaran a época de maior traballo, que para algunhas é a única fonte de ingresos do ano.
Aínda que algúns profesionais auguran un bo verán, constátase un declive no sector. Hai unha década, a facturación anual en Galicia roldaba os 30 millóns de euros, unha cifra moi lonxe da actual. Segundo o presidente da Asociación de Orquestras de Galicia, Manuel Fariña, a pandemia marcou un punto de inflexión, provocando unha forte baixada nos ingresos.
Víctor Antón, xerente de Gaias Eventos, considera que este ano será bo grazas ás axudas das administracións, apuntando a un posible efecto preelectoral. Non obstante, Fariña discrepa, afirmando que o ano "non é especialmente boyante".
As causas deste declive son variadas: a despoboación do rural, o incremento dos prezos, a competencia das discotecas móbiles e, sobre todo, os horarios. Estes factores fan que cada vez se organicen menos festas e se contraten menos orquestras. Fariña defende que "unha festa non debería pasar das dez da noite" para que toda a familia poida gozar dela. A oferta tamén diminuíu drasticamente, pasando de 150 formacións hai dez anos a tan só 40 en Galicia.
A pesar dos desafíos, as festas populares e verbenas teñen un impacto económico "brutal" nas vilas e parroquias. Benefician á hostalaría, restauración, comercio local, transporte e ata á construción, xa que moitas familias preparan as súas casas para recibir visitas nestas datas.
O custo de contratar unha orquestra para unha verbena oscila entre 1.500 e 30.000 euros, dependendo do caché e a data. As comisións de festas axústanse ao orzamento dispoñible. A Asociación de Orquestras de Galicia publica mensualmente ránkings das formacións máis valoradas, onde destacan nomes como Panorama, París de Noia e Los Satélites.
Os profesionais do sector avogan por unha reflexión e un cambio de filosofía, especialmente nos horarios, propondo que as actuacións se celebren pola tarde para facilitar a asistencia de todo o público.
