O mercado do aluguer para estudantes en Pontevedra experimentou unha profunda transformación nos últimos dez anos. O que en 2016 era un sistema relativamente accesible, con prezos moderados e acordos flexibles, converteuse en 2026 nun escenario tensionado, marcado polo encarecemento sostido e a escaseza de oferta. O campus universitario da cidade afronta así unha crecente crise de habitabilidade que xa condiciona as decisións do alumnado.
Os datos reflicten unha evolución clara. Hai unha década, alugar unha habitación en zonas como O Burgo ou A Seca custaba entre 150 e 180 euros mensuais. Na actualidade, o prezo medio sitúase arredor dos 250 euros ao mes, sen gastos incluídos, aínda que o rango de prezos pode alcanzar os 375 euros mensuais. O custo final depende principalmente do tamaño da habitación, o estado do inmoble e a súa proximidade ao campus ou ao centro urbano.
A suba non se limita ás habitacións: un piso estándar de tres dormitorios pasou de custar uns 550 euros a superar os 950 euros mensuais. Este encarecemento modificou a estrutura de convivencia. Onde antes residían tres estudantes, agora é frecuente atopar vivendas con maior ocupación ou espazos comúns reconvertidos en dormitorios para repartir os custos.
Tradicionalmente, Pontevedra funcionara como alternativa económica fronte a cidades como Vigo ou A Coruña. Con todo, esa diferenza reduciuse de forma notable. Nos últimos dous anos, a cidade rexistrou algúns dos maiores incrementos porcentuais do aluguer en Galicia, con subas interanuais de ata o 12,4%. Actualmente, o prezo medio rolda os 9,8 euros por metro cadrado, achegándose aos niveis de Santiago de Compostela e reducindo a distancia con Vigo e A Coruña, onde os prezos superan os 11 euros. Mentres tanto, Lugo mantense como o único gran núcleo universitario con prezos significativamente máis baixos, con habitacións arredor dos 220 euros.
O encarecemento responde a dous factores principais. Por un lado, a limitada oferta de residencias universitarias. O campus de Pontevedra só conta cun referente claro: a Residencia de Estudantes Afundación, de carácter privado, con 127 prazas. Os seus prezos oscilan entre os 630-650 e os 850-870 euros mensuais, en función do tipo de habitación e de se trata de renovación ou novo ingreso. A instalación foi obxecto dunha recente reforma integral que elevou o nivel de servizos e, con iso, as súas tarifas.
Por outro lado, o crecemento do aluguer vacacional reduciu o parque dispoñible para longa estancia. A consolidación do modelo urbano de Pontevedra, cun centro peonalizado e atractivo turístico, favoreceu a conversión de vivendas en aloxamentos de curta duración, máis rendibles para os propietarios. Este fenómeno retirou do mercado residencial unha parte significativa da oferta, especialmente no casco urbano.
O encarecemento do aluguer e a falta de alternativas comezan a ter efectos directos. O acceso á vivenda complícase, aumenta a presión económica sobre as familias e crece a tendencia a buscar aloxamento en municipios próximos, co consecuente incremento do gasto en transporte. Sen unha ampliación da oferta, especialmente de carácter público, ou medidas que equilibren o mercado, o campus de Pontevedra podería perder competitividade fronte a outros destinos universitarios. A vivenda, tradicionalmente un factor secundario na elección de estudos, converteuse nun elemento determinante.
A Universidade de Santiago de Compostela (USC) ofrece este curso 1.060 prazas nas súas residencias públicas de Santiago e Lugo, das cales 960 pertencen á convocatoria ordinaria e 100 a mobilidade internacional. Os prezos destas prazas mantéñense vinculados á renda familiar, con mensualidades que oscilan entre os 46 e os 292 euros. Ao comparar estas cifras co curso 2015/2016, obsérvase unha estabilidade case total na última década, con incrementos de apenas entre un e seis euros segundo a modalidade de habitación.
“"Esta situación está forzando ao alumnado a desprazarse á periferia ou a aceptar inmobles que non cumpren condicións mínimas de habitabilidade, o que supón un grave obstáculo socioeconómico para o acceso á educación superior."
Ante este escenario, a USC comprométese a reforzar o número de prazas públicas e a colaborar coas administracións competentes para garantir que a vivenda sexa un dereito e non un factor de empobrecemento. Entre as medidas propostas destacan a creación de prazas para causas sobrevidas, como desafiuzamentos ou violencia machista, e a implantación de programas de convivencia interxeracional para fomentar alternativas habitacionais dignas e asumibles.
