A Xunta de Galicia vén de iniciar un programa pioneiro de seguimento de bolboretas nocturnas, tamén coñecidas como avelaíñas, na illa de Cortegada, situada dentro do Parque Nacional Marítimo-Terrestre das Illas Atlánticas de Galicia. Na primeira mostraxe realizada a principios deste verán, rexistráronse preto de 130 exemplares pertencentes a máis de 40 taxóns distintos nunha soa noite.
Esta iniciativa, que se desenvolve por primeira vez no Parque Nacional, ten dous obxectivos principais: por unha banda, identificar e coñecer a diversidade da comunidade de avelaíñas que habita na illa e, por outra, establecer unha serie temporal de datos que permita avaliar o estado de conservación das súas poboacións a longo prazo.
Para a realización do traballo utilízanse dúas trampas de funil equipadas con luz LED e batería autónoma. Estas trampas colócanse a unha distancia de entre 50 metros e 1 quilómetro entre si, e a máis de 10 metros de obstáculos, fontes de luz artificial e da auga. Instalouse unha trampa na zona sur da illa, nun piñeiral aberto, e outra na zona centro, nun bosque mixto de loureiro, carballo e piñeiro, para así cubrir os hábitats máis representativos do espazo natural.
No primeiro rexistro contabilizáronse un total de 127 exemplares de avelaíñas de máis de 40 taxóns diferentes. A trampa situada na zona sur rexistrou 57 exemplares de 30 taxóns, mentres que a trampa central capturou 70 exemplares de 26 taxóns. Observouse un solapamento baixo de 11 taxóns entre ambas as trampas, o que suxire diferenzas nos hábitats locais.
As trampas instálanse ao solpor e ábrense ao amencer. As mostraxes, que se realizarán cunha frecuencia de entre 15 e 30 días dende marzo ata novembro, requiren condicións específicas: unha temperatura mínima de 12 graos centígrados, pouco ou ningún vento e ausencia de choiva durante a noite. Ademais, en cada visita rexístranse datos meteorolóxicos como a temperatura, a velocidade do vento, a porcentaxe de nubosidade e a fase lunar.
Cabe lembrar que a illa de Cortegada xa participa dende xullo de 2015 no programa 'Butterfly Monitoring Scheme' (BMS), que contabilizou preto de 2.665 exemplares e 31 especies diferentes de bolboretas diúrnas, elevando a lista a 35 especies coñecidas na illa. Ata agora, só se tiñan algúns rexistros puntuais de avelaíñas durante estes censos.
No novo programa non se sacrificará ningún exemplar rexistrado e todos os datos se incorporarán á eBMS, a base de datos europea de lepidópteros. Os lepidópteros son un grupo de interese para a conservación da natureza, xa que moitas especies enfróntanse a dificultades de conservación e son bos indicadores ambientais pola súa diversidade e dependencia de condicións ecolóxicas específicas. O seu ciclo vital, dependente da meteoroloxía e das plantas das que se alimentan, tamén reflicte cambios ambientais.
