A figura de Rosa Crujeiras, orixinaria de Ribeira, marca un fito ao ser a primeira muller en asumir o reitorado dunha universidade galega. Este logro, alcanzado en abril, abre camiño para unha universidade máis feminista, unha aspiración que ela mesma define como a dunha "filla do ensino público".
Nunha entrevista, Crujeiras rememora a súa infancia en Ribeira, onde a tenrura lle evoca a súa avoa preparando pan de millo no forno de pedra. A súa vocación matemática consolidouse durante o bacharelato, decidindo entón dedicarse á docencia desta materia.
Sobre a percepción das matemáticas como materia temida, a reitora subliña a necesidade de "rachar coa idea de que non saber matemáticas é aceptable" e de achegar a súa presenza cotiá, xa que "están en todas partes".
Respecto á presenza da muller na ciencia, Crujeiras considera que "a relación das nenas e a ciencia aínda necesita mellorar", cualificándose a si mesma como "traballadora, teimuda, curiosa, enérxica".
Entre os seus referentes galegos menciona ao intelectual Víctor Freixanes, a cantante Uxía e a científica María José Alonso. En canto a viaxes pendentes, cita a India e China, e admite que non ten tarefas domésticas que non soporte, atopando satisfacción no traballo ben feito.
A súa viaxe vital estivo marcada pola intensidade e "moitas ganas de facer cousas" ao asumir o reitorado. Acompañada agora pola reitora electa da Universidade de Vigo, Carmen García, Crujeiras afirma que "os teitos de cristal están rompendo", pero recalca a importancia de que "non se volvan pechar".
Non dubida en afirmar que "Claro!" que se sentiu discriminada por ser muller nalgunha ocasión. Ademais, considera que "os días de sol e calor están sobrevalorados" e que o seu reto pendente é aprender a tocar a viola.
A reitora tamén se refire a libros que a marcaron, como O lector de Bernhard Schlink, e películas que viu repetidamente, como Tenet de Christopher Nolan. Finalmente, ante a pregunta sobre a súa preferencia, declara sen dubidar: "Por suposto, café."




