Aínda que a documentación sobre a comunidade xudía na provincia de Lugo é limitada, existen evidencias da súa existencia, especialmente en Monforte, onde se asentou un barrio xudeu. Tamén se atoparon sinais illados noutras localidades como a cidade de Lugo, Mondoñedo, Ribadeo e Begonte.
Na capital lucense, a nomenclatura de antigas rúas ofrece pistas. A rúa Batitales (hoxe Doutor Castro ou Dulcerías) podería referirse aos xudeus convertidos ao cristianismo, xa que o termo significa “bautizados”. Outro indicio é a Rúa da Cruz, nome común para as rúas das que foron expulsados os xudeus tras o Decreto dos Reis Católicos de 1492.
Un investigador publicou na revista Garoza que a noticia máis antiga da presenza xudía en Lugo remóntase ao século XIII. Un calendario de 1230 menciona que nunha casa da Rúa Nova, xunto á do bispo, adoitaban morar os “iudei”, aínda que algúns estudosos interpretan que se refire a xuíces eclesiásticos.
“"Orixe do apelido Lugo atópase nas prédicas de Vicente Ferrer na cidade, dirixidas aos xudeus para que se convertesen ao cristianismo. A partir de aí, os conversos tomaron por apelido Lugo e De Lugo."
A fonte da Praza do Campo, coa estatua de San Vicente Ferrer, tamén suxire un asentamento xudeu. A Federación de Comunidades Xudías de España indica que a orixe do apelido Lugo está ligada ás prédicas de Vicente Ferrer na cidade, que buscaban a conversión dos xudeus. Un investigador sinala que Vicente Ferrer non apoiaba a violencia para a conversión, pero si o illamento dos xudeus en barrios separados por oficios.
Moitos xudeus chegaron a Galicia fuxindo da revolta antixudía de Sevilla en 1391. Este proceso continuou ata a expulsión da península en 1492. Anos despois, moitos sefardís regresaron convertidos ao cristianismo, vivindo sen contratempos ata que a Inquisición comezou a actuar en Galicia en 1575.
En Mondoñedo, os xudeus convivían co clero, e a Bibliotheca Sefarad menciona que varios xudeus residían alí baixo a protección do bispo. Unha investigadora constata a presenza dun Jacob e o seu fillo Moisés nesta cidade. Ademais, hai referencias nun documento do século XIV dirixido ao bispo de Mondoñedo, Don Gonzalo, que fala de terreos de cultivo comúns da comunidade xudía. Aínda que se especulou con dúas rúas como posibles xuderías, un arqueólogo descartou unha delas.
En Monforte, un investigador atopou unha estrela de Salomón no castelo, indicando tamén a presenza xudía. En Begonte, documentos do Arquivo Histórico Nacional rexistran o enxuizamento de xudeus. Investigadores suxiren que algúns xudeus puideron vivir en Felmil, Begonte, no século XVI, debido a documentos con nomes cristiáns e hebreos. Finalmente, en Ribadeo, hai probas do cobro de taxas a hebreos, confirmando a presenza xudía nesa localidade.
