A vida de Ramón Marcote, marcada pola superación e a emigración, será finalmente recoñecida na súa terra natal, Fisterra. Despois de décadas de esquecemento, a localidade honrará a súa memoria declarándoo fillo predilecto a título póstumo e instalando unha placa na casa onde naceu. Marcote, quen partiu de Fisterra sendo un mozo analfabeto en busca de oportunidades en Cuba, transformouse nunha figura cultural de gran relevancia.
Na Habana, as escolas nocturnas para galegos convertéronse no seu refuxio, onde aprendeu a ler e chegou a ser bibliotecario do Centro Galego da capital cubana. Desde este posto, que ocupou ata a súa morte, exerceu unha influencia cultural significativa. Para a Asociación Colón Galego, Marcote é fundamental na identidade galega, sendo un dos impulsores da creación da bandeira e do himno, que se estreou por primeira vez na Habana grazas á súa promoción.
“"Foi un impulsor da creación da bandeira e do himno; de feito, o Himno Galego estreouse por primeira vez na Habana, promovido por el."
Unha das súas paixóns foi a defensa da galeguidade de Cristóbal Colón. Desde Cuba, fundou e presidiu comités “Pro Colón Español” (entendido como galego) en varios países, logrando incluso introducir esta mensaxe na Exposición Iberoamericana de Sevilla de 1929, a pesar da vixilancia do Estado español da época.
O vindeiro día 30, o recoñecemento oficial virá acompañado da presentación dunha edición conmemorativa da súa obra Historia de Galicia. Marcote escribiu este libro pensando nos nenos galegos da época, co obxectivo de deixarlles un legado que narrase o pasado da súa terra con orgullo, incluíndo a tese do Colón galego. Esta reedición forma parte dun movemento cultural en Fisterra que busca rescatar do esquecemento a figuras destacadas da comarca.
