A memoria oral xa apuntaba á existencia dunha importante fosa común no cemiterio de Santa María A Maior do Val, en Narón. Agora, o grupo Histagra da Universidade de Santiago (USC) confirmou a localización exacta onde se atopan inhumadas un mínimo de 51 persoas, executadas entre 1936 e 1938 en relación co golpe militar en Ferrol. A maioría dos casos documentados corresponden a mariños, oficiais e suboficiais da Armada.
As intervencións arqueolóxicas e forenses realizadas entre 2023 e 2024 non permitiron a exhumación de corpos, xa que a maior parte da fosa, unha das máis grandes de Galicia, atópase baixo uns nichos construídos nos anos sesenta. Segundo a historiadora Conchi López Sánchez, participante no proxecto, non se trata dunha soa enterramento, senón de varias datas distintas.
Nas catas realizáronse atopáronse restos e signos de violencia nalgunhas das análises do antropólogo forense Fernando Serrulla. Tamén se achou unha vaíña de fusil Mauser, suxerindo fusilamentos dentro do propio cemiterio. O informe recomenda a retirada dos nichos para poder realizar unha exhumación completa.
O director do grupo Histagra, Lourenzo Fernández Prieto, sinala que estas intervencións axudan a reconstruír a historia da fosa, incluíndo como se xestionou o lugar e a persistencia de familiares en depositar flores. Tamén se detectou certa alteración da fosa, posiblemente pola retirada dalgúns restos cando se construíron os nichos nos anos sesenta.
Os datos históricos recollidos indican que as vítimas tiñan entre 18 e 43 anos, e arredor do 63% naceran en Galicia. A investigación, enmarcada no Plan de Memoria Democrática de Galicia, contou coa colaboración da veciñanza, familiares das vítimas e a Asociación Cultural de Memoria Histórica Democrática.
