A Comisión Galega da Competencia puxo o foco no sector funerario galego, detectando "indicios racionais de posible conduta prohibida" en varias firmas. As investigacións céntranse en dúas unións temporais de empresas (UTE) que foron as únicas licitadoras para o traslado de cadáveres para as autopsias do Instituto de Medicina Legal de Galicia (Imelga) nas áreas de Vigo, Pontevedra e Santiago. A propia mesa de contratación alertou desta situación, concluíndo que a creación destas alianzas "facilitou a eliminación da concorrencia".
A resolución sinala que a dimensión das UTEs "non está xustificada", xa que varias entidades poderían ter capacidade suficiente para concorrer individualmente. As empresas Pompas Fúnebres de Arousa e Pompas Fúnebres do Atlántico intentaron impugnar o expediente, pero as súas alegacións foron rexeitadas, asegurando que terán oportunidade de presentar probas durante a instrución.
O estudo da Comisión Galega da Competencia destaca "riscos estruturais persistentes" no sector funerario, que xa leva 20 anos liberalizado. A análise revela "mercados locais altamente concentrados", con "barreiras de entrada significativas" e unha crecente presenza de operadores integrados verticalmente con aseguradoras de decesos. Isto xera "vantaxes competitivas estruturais" que poden levar ao "peche de mercado".
A dificultade para replicar instalacións como tanatorios e crematorios, sumada á integración con aseguradoras, restrinxe a "liberdade de elección" dos consumidores, que xa se atopan nun momento de "vulnerabilidade". Os técnicos do organismo lembran que a "liberdade formal de elección" non sempre se traduce en "liberdade real", especialmente cando a información é sesgada ou a canalización é interesada.
Por provincias, Pontevedra presenta "grandes hubs urbanos" e un mercado "altamente profesionalizado e concentrado", con grandes grupos empresariais e empresas comarcais potentes. A Coruña caracterízase pola "elevada profesionalización" e "posicionamentos de dominio territorial" de grupos rexionais e nacionais. Mentres, en Lugo predomina a rede privada e en Ourense destaca a densidade de velatorios xestionados pola comunidade e os concellos.
A concentración de servizos en mans de poucos grupos empresariais é notable en áreas xeográficas específicas como Deza e Tabeirós (con Albia á fronte), Costa da Morte, o eixo Noia-Barbanza e a montaña luguesa, o que "podería suxerir un risco de posición de dominio" nestas comarcas.
A maior concentración de mercado atópase nos crematorios, debido ao investimento e ás normativas ambientais, creando un "collo de botella" nos servizos de incineración. Estas instalacións localízanse maioritariamente en polígonos industriais e pertencen aos grupos funerarios "máis fortes de cada provincia".
A Comisión Galega da Competencia sinala que moitas restricións competitivas non derivan de condutas ilícitas, senón da "propia estrutura de mercado e do deseño do marco regulatorio local". Por iso, fai un chamamento ás entidades locais polo seu "papel decisivo" para reequilibrar a situación a través de ordenanzas, licenzas e concesións.
