Mentres miles de compañías incorporan ferramentas de intelixencia artificial (IA) para automatizar tarefas, analizar datos ou mellorar a atención ao cliente, expertos en dereito dixital e cumprimento normativo alertan de que moitas organizacións descoñecen aínda as obrigacións que lles impón o novo marco regulatorio europeo. A regulación, coñecida como Regulamento Europeo de Intelixencia Artificial (AI Act), esixe ás empresas reforzar os seus mecanismos de supervisión, transparencia e xestión de riscos.
Datos recentes indican que arredor do 11% das empresas españolas xa utilizaban tecnoloxías de IA en 2024, unha cifra en constante crecemento impulsada pola popularización de ferramentas como ChatGPT ou Microsoft Copilot. Non obstante, os especialistas coinciden en que a adopción tecnolóxica avanza máis rápido que a adaptación legal. "Moitas empresas cren que simplemente están a utilizar unha ferramenta máis, cando en realidade xa poden estar suxeitas a obrigacións regulatorias", sinalan fontes xurídicas.
A preocupación principal non son só as posibles sancións millonarias que contempla o AI Act, senón cuestións máis básicas como identificar que sistemas de IA se utilizan, para que se empregan, que datos procesan, quen supervisa o seu funcionamento e que provedores interveñen. Os riscos son especialmente relevantes cando a IA inflúe en decisións que afectan directamente ás persoas, como na selección de persoal ou na concesión de crédito.
O desafío é especialmente notable para as pequenas e medianas empresas (pymes). Mentres as grandes corporacións xa comezaron a despregar políticas internas e comités de goberno, moitas pymes seguen utilizando ferramentas de IA sen protocolos específicos nin avaliación previa de riscos. A regulación europea afecta a todas as empresas que usan sistemas de IA na súa actividade diaria, especialmente cando inflúen en decisións sensibles sobre traballadores, clientes ou consumidores.
Sectores como Recursos Humanos, banca, saúde, administracións públicas e atención ao cliente veranse especialmente afectados. Os expertos recomendan que, nos próximos meses, as organizacións se centren en identificar os seus casos de uso, revisar contratos con provedores, establecer controis internos e formar aos empregados no uso responsable destas ferramentas. Gobernar a IA será tan importante como adoptala para obter unha vantaxe competitiva sostible.
