A idea de que vivir fóra das grandes urbes ofrecía unha alternativa máis económica comeza a desvanecerse en Galicia. O que antes era unha clara distinción entre cidade e periferia convértese hoxe nunha tendencia expansiva que afecta a municipios cada vez máis afastados e incluso a zonas rurais. Esta situación, alertan desde o sector inmobiliario, fai que atopar vivenda accesible, tanto para compra como para alugueiro, sexa cada vez máis complicado.
As consecuencias son múltiples: traballadores que comparten piso con descoñecidos, desprazamentos de decenas de quilómetros para poder asumir os custos, e veciños expulsados de localidades clave como as do Camiño de Santiago pola conversión masiva de vivendas residenciais en pisos turísticos. O vicepresidente da Asociación Galega de Inmobiliarias (Agalin), Vicente Martínez, describe un panorama "complicado" que sorprende aos propios profesionais.
"As grandes cidades perderon xa completamente os prezos accesibles e por efecto arrastre isto está desaparecendo tamén noutras zonas", explica Martínez. "Por exemplo, na área metropolitana da Coruña ou na área metropolitana de Santiago hai municipios nos que os pisos están practicamente ao mesmo prezo de alugueiro ca na propia metrópole". Localidades como Ames, O Milladoiro, Bertamiráns ou Culleredo xa non funcionan como refuxios económicos.
A escalada de prezos débese a unha confluencia de factores. Por unha banda, o transvasamento de vivendas tradicionais cara ao alugueiro turístico, especialmente en zonas costeiras e do Camiño de Santiago. Por outra, a redución drástica na promoción de nova vivenda dende a crise de 2008. A isto súmanse o encarecemento dos custos de construción, materiais como o ferro e o formigón, e factores internacionais como a guerra de Ucraína ou o aumento dos custos enerxéticos.
O mercado actual caracterízase por unha oferta escasa e unha demanda moi alta, o que leva a situacións insólitas. Martínez relata como vivendas en alugueiro en Santiago de Compostela desaparecen do mercado en cuestión de horas. Un piso posto a 980 euros recibiu máis de cen mensaxes e tivo que ser desactivado pola tarde ante a avalancha de chamadas, evidenciando a tensión do mercado.
O perfil de quen comparte vivenda tamén cambiou. Se antes era cousa de estudantes, agora son traballadores adultos incapaces de afrontar o custo dunha vivenda sós. Con salarios medios en Galicia, o 30% recomendado polo Banco de España para alugueiro (uns 500 euros) apenas dá para unha habitación. Isto leva a convivir con descoñecidos de diferentes nacionalidades, convertendo o compartir piso nunha necesidade permanente.
A presión turística afecta especialmente a concellos do Camiño de Santiago como Padrón ou Melide, onde o alugueiro tradicional foi substituído polo turístico. Isto dificulta a vida dos residentes habituais e eleva os prezos incluso en vilas pequenas. A "área metropolitana" tamén se redefine, estendéndose ata 30 quilómetros, o que obriga a desprazamentos máis longos e ao uso de vehículo propio, agravado pola deficiencia do transporte público en Galicia.
O propio sector inmobiliario admite estar "impactado" polos incrementos. Pisos que hai catro anos custaban 700 euros de alugueiro agora poden chegar aos 1.900, e as vivendas en venda tamén se revalorizaron significativamente. Martínez reclama un "pacto político" pola vivenda, similar ao Pacto de Toledo, fronte a "parches" como a actual Lei de Vivenda, que considera insuficiente.
