O Real Decreto establece un procedemento para que individuos en situación administrativa irregular e solicitantes de protección internacional poidan obter unha autorización temporal de residencia e traballo por un ano, sempre que cumpran os requisitos fixados. O prazo para presentar solicitudes por vía telemática abriuse o xoves, mentres que o trámite presencial comezou o luns e ambos se prolongarán ata o 30 de xuño.
Para a atención presencial será necesaria cita previa, que debe solicitarse na web do Ministerio de Inclusión, Seguridade Social e Migracións. As xestións realizaranse en oficinas da Seguridade Social e en 371 oficinas de Correos en toda España. É precisamente esta segunda vía a que xera maior preocupación entre asociacións e sindicatos, que alertan dun posible “colapso” debido a barreiras idiomáticas, dificultades de acceso dixital e falta de familiaridade cos trámites.
“"Pode ser unha brutalidade."
Correos habilitou oficinas en capitais de provincia e municipios de máis de 500.000 habitantes para prestar este servizo, considerado de interese económico xeral, coa participación de 1.000 profesionais formados especificamente. Con todo, sindicatos cualificaron esta formación de “express” e “imprecisa”, realizada “tarde, mal e arrastro”. Os turnos fixáronse en 20 minutos por expediente, aínda que os sindicatos consideran que o tempo será insuficiente ante as dúbidas dos solicitantes.
En Galicia, as cidades da Coruña e Vigo concentran a maior carga prevista. Na cidade herculina habilitáronse tres oficinas, do mesmo xeito que en Santiago, mentres que Vigo, Lugo e Ourense contan cunha oficina cada unha. O malestar esténdese a traballadores de Estranxeiría e Seguridade Social, xa que serán estes últimos quen tramiten as solicitudes a pesar de non contar con formación específica. O Goberno anunciou a incorporación de 550 reforzos en 450 oficinas, mentres que unha central sindical convocou unha folga indefinida en Estranxeiría a partir do 21 de abril.
As entidades sociais alertan tamén de posibles abusos na tramitación privada, así como de dificultades engadidas en zonas rurais e por falta de alfabetización dixital. O Real Decreto esixe estar en España antes do 1 de xaneiro de 2026, acreditar cinco meses de permanencia, carecer de antecedentes penais e non supoñer risco para a orde ou a saúde pública.
“"Trátase dunha ferramenta de cohesión social que reduce desigualdades e recoñece tanto dereitos como deberes."
A pesar da rapidez na posta en marcha do proceso, as asociacións coinciden en valoralo como unha medida “necesaria” e “de xustiza”. Unha organización galega de inmigración sostén que a medida “dota de condicións dignas a persoas e familias” e contribúe a cubrir vacantes no mercado laboral galego e estatal en empregos que, en moitos casos, non son aceptados pola poboación nacida en España. A ministra do ramo defendeu a iniciativa pola súa “triple lexitimidade” social, política e económica, apoiada pola Igrexa.
