Formación de "gardiáns" forestais para previr incendios en Vigo

Un proxecto piloto especializa a 15 operarios na xestión dos montes periurbanos, clave para a prevención e o uso social destes espazos.

Imaxe xenérica de monte con fume á distancia.
IA

Imaxe xenérica de monte con fume á distancia.

A Mancomunidade de Montes de Vigo, en colaboración coa Consellería de Emprego, iniciou un proxecto piloto para formar a 15 persoas como "gardiáns" forestais, especializados na xestión de montes periurbanos.

A iniciativa busca crear profesionais capaces de afrontar os desafíos específicos destes espazos, que combinan o ámbito forestal co social, dada a súa proximidade a unha cidade de 300.000 habitantes. O director do proxecto, Xosé Antón Fernández, sinala que estes montes teñen unha lóxica distinta aos puramente forestais, esixindo procedementos de traballo particulares debido á gran afluencia de visitantes e á necesidade de protocolos de coidado e prevención específicos, como a xestión de residuos.
O programa, que se estende ata febreiro, céntrase en tres áreas: mantemento de zonas recreativas, prevención de incendios e erradicación de especies invasoras. O alumnado, dividido en tres brigadas, traballa nas 14 comunidades de montes que conforman o cinturón verde de Vigo, actuando en zonas como Beade e Zamáns.

"Non é o mesmo ser peón forestal de montes, que de parques e xardíns, que é urbano"

Un alumno en formación forestal
Para os alumnos, como Carmela e Florentino, esta formación representa unha oportunidade de emprego estable. Aprenden a manexar ferramentas forestais, recoñecer árbores e realizar podas, adaptándose a un enfoque que difire do traballo en parques urbanos e que se centra na prevención de incendios que poidan chegar á cidade, lembrando a traxedia de 2017.
A formación tamén inclúe o uso de tecnoloxía para a vixilancia, como a aplicación Alume da Xunta de Galicia, para detectar e alertar sobre lumes, activando rapidamente os protocolos de emerxencia.
O director do proxecto, Xosé Antón Fernández, destaca a complexidade da xestión post-incendio, especialmente en zonas como os montes de Valadares, onde o crecemento descontrolado da vexetación e a proliferación de especies invasoras como a acacia supoñen un risco.

"O gran problema dos incendios non é só o incendio en si, que despois, na xestión posterior, é altamente complexa"

Director do Obradoiro de formación forestal
Este convenio, que combina formación teórica e práctica, permite á Mancomunidade dispoñer de persoal para tarefas que doutro xeito non podería abordar. Existe o compromiso de contratación dunha parte dos alumnos e búscase continuidade para estes traballadores de forma estable. Máis do 50% do monte de Vigo é de uso social, o que fai máis urxente a prevención e o control da biomasa.
A Directora Xeral de Formación e Cualificación para o Emprego, Zeltia Lado, cualifica estas experiencias como un "novo modelo" de sinerxia entre entidades sen ánimo de lucro e a Consellería, adaptando os "obradoiros de emprego" para formación especializada. A Consellería destina máis de 350.000 euros ao convenio, financiando formadores e salarios dos participantes, priorizando a inserción laboral de persoas sen estudos regrados. Tamén se contemplan incentivos á contratación para empresas da contorna.
O éxito destes proxectos podería impulsar iniciativas similares noutros sectores con alta demanda, como a economía dos coidados.