Dende a Facultade de Educación e Traballo Social do campus de Ourense desenvólvense dous proxectos de investigación centrados no papel da literatura infantil nas aulas de Educación Infantil da provincia. As profesoras da UVigo Carla Míguez e Nazaret Blanco dirixen estas iniciativas que se interesan polas seleccións e prácticas lectoras do profesorado, a mediación lectora, o fomento da lingua galega e a educación en igualdade, diversidade e perspectiva de xénero.
Un dos proxectos, titulado "Construíndo lectores dende a infancia: seleccións e prácticas lectoras dos docentes de Educación Infantil na provincia de Ourense", busca coñecer que obras empregan os docentes, con que finalidades pedagóxicas, que prácticas lectoras desenvolven e como estas seleccións favorecen o contacto coa lingua galega. Tamén se recollerá información sobre o contexto do centro educativo e o perfil docente, incluíndo formación previa, hábitos lectores persoais e percepcións sobre a lingua galega, para analizar como estas variables condicionan as súas prácticas.
As entrevistas realizaranse de xeito presencial para observar o espazo de aula e a biblioteca. Analizaranse as obras literarias pola súa calidade estética, literaria e pedagóxica, a súa adecuación á etapa, á contorna sociolingüística e cultural, e a súa capacidade para fomentar o gusto pola lectura, buscando relacións entre a calidade das obras, os usos didácticos, a formación docente e os hábitos lectores, co obxecto de formar lectores críticos e reflexivos.
O segundo proxecto, "De princesas e príncipes a personaxes libres nos contos: un estudo cualitativo sobre a formación, actitudes e prácticas docentes do profesorado de Educación Infantil ourensán", coordinado por Nazaret Blanco, estuda a relación entre a formación en perspectiva de xénero, as actitudes cisheteronormativas do profesorado, os recursos institucionais e a intencionalidade educativa en valores, coa selección da literatura infantil. O obxectivo é xerar evidencia para mellorar a formación e a intervención educativa en perspectiva de xénero.
Os contos empregados nas aulas non só cumpren funcións lingüísticas ou recreativas, senón que actúan como dispositivos de socialización diferencial do xénero. A literatura infantil transmite modelos de comportamento e relacións de poder que as crianzas interiorizan, polo que é crucial elixir con rigorosidade os contos para evitar a transmisión de estereotipos que fomentan a discriminación de xénero na cultura patriarcal. O estudo busca comprender se a práctica educativa reproduce esquemas cisheteronormativos ou favorece a equidade e a valoración da diversidade.
Para o desenvolvemento destas investigacións, xa se realizaron entrevistas en tres centros educativos da provincia de Ourense, e está previsto continuar o traballo de campo a partir de setembro. As responsables subliñan a importancia de que a escola forme lectores competentes e críticos dende as etapas máis temperás, a través de lecturas de calidade e actividades que fomenten o interese e a motivación cara aos textos escritos.
Ambos os proxectos están financiados pola convocatoria de axudas a grupos de investigación do campus de Ourense Inou 2026 da vicerreitoría do campus de Ourense e contan co apoio económico da Deputación Provincial de Ourense.
