Claves para anticipar floracións de algas nocivas nas Rías Baixas

Un estudo innovador do Centro Oceanográfico de Vigo detalla as condicións que favorecen a proliferación de microalgas tóxicas, mellorando os sistemas de alerta.

Imaxe xenérica de fitoplancto baixo un microscopio, con equipamento de laboratorio de fondo.
IA

Imaxe xenérica de fitoplancto baixo un microscopio, con equipamento de laboratorio de fondo.

Un equipo de investigación do Centro Oceanográfico de Vigo, en colaboración coa Universidade de Vigo e o IFREMER, publicou un estudo que afonda no nicho ecolóxico de diversas especies de fitoplancto nas Rías Baixas.

A investigación céntrase en microalgas que forman floracións algales nocivas (FAN), comúns na zona e con potencial impacto na saúde pública e na actividade marisqueira. Entre as especies estudadas atópanse Alexandrium minutum, Dinophysis acuminata e Pseudo-nitzschia spp., responsables da produción de toxinas paralizantes (PSP), diarreicas (DSP) e amnésicas (AMP), respectivamente.
O traballo empregou observacións de alta resolución vertical, utilizando un ‘Muestreador de Escala Fina’ deseñado no IFREMER. Este sistema permite recoller quince mostras simultaneamente a intervalos de vinte centímetros, preservando a distribución natural do fitoplancto. Esta tecnoloxía facilitou a detección de estruturas oceánicas e agregacións de organismos que adoitan pasar desapercibidos nos programas de seguimento convencionais, que recollen mostras a intervalos de varios metros.
Os resultados do estudo permitiron detallar o microhábitat específico de cada especie. Mentres que D. acuminata e Pseudo-nitzschia spp. están ligadas á dinámica de circulación do afloramento costeiro e á formación de termoclinas, A. minutum prolifera en zonas resgardadas ou ‘sombras de afloramento’, especialmente despois de fortes choivas primaverais e a formación dunha capa superficial cálida e de baixa salinidade.

"A descrición da micro-estrutura vertical da columna de auga e a formación de múltiples microhábitats separados por unhas decenas de centímetros é clave para comprender a coexistencia de especies de fitoplancto con diferentes adaptacións para o aproveitamento de recursos comúns."

unha investigadora do Centro Oceanográfico de Vigo
Este estudo proporciona unha base científica fundamental para mellorar os sistemas de alerta temperá e a xestión dos peches preventivos da actividade marisqueira. Ao identificar con maior precisión as condicións que favorecen cada tipo de floración, refórzase a importancia de integrar escalas múltiples —temporais, espaciais e funcionais— no estudo do fitoplancto, con énfase nas estratexias adaptativas e interaccións físico-biolóxicas das especies que representan un risco natural significativo para a explotación sostible dos recursos mariños nas Rías Baixas.