Este fenómeno, que se manifesta coa aparición de especies como o peixe bóla, é unha das consecuencias máis evidentes do quecemento global. Recentes rexistros na Costa da Vela e na ría de Pontevedra confirman a presenza de exemplares de peixe bóla achatado (Sphoeroides pachygaster) e peixe bóla de pintas (Ephippion guttifer), sumando un total de 51 especies tropicais e unha introducida detectadas nas augas galegas dende mediados do século pasado.

Un estudo de 2024 revela que, nos últimos 40 anos, o mar en Galicia experimentou un quecemento significativo. Mentres que nas augas oceánicas o aumento roldou os 0,8 graos, na costa foi de 0,3 graos. O investigador do IEO-CSIC e doutor en Ciencias Biolóxicas pola Universidade de Vigo, Rafael Bañón, explica que a menor subida de temperatura nas rexións costeiras débese á presenza de afloramentos.

A primeira especie tropical en chegar a Galicia co quecemento global foi o peixe porco (Balistes capriscus) en 1945. A análise, que abarca dende ese ano ata 2022, inclúe tamén a corvinata (Cynoscion regalis), unha especie introducida do Atlántico Occidental presente dende 2016. Bañón subliña que estas especies arribaron de forma natural dende latitudes máis meridionais.

A chegada destas especies é un proceso gradual. Aínda que case todos os anos se notifica algunha nova, a súa proliferación masiva non ocorre de súpeto. O Halobatrachus didactylus, detectado por primeira vez en xullo de 2018, é un exemplo de especie que xa coloniza as Rías Baixas e se comercializa nas confrarías, a pesar de non ser moi apreciado pola súa carne.

Entre as 49 especies tropicais que apareceron en Galicia dende 1945, destacan pola súa abundancia o escarapote de Loppé (Scorpaena loppei), o escacho espiñudo (Lepidotrigla dieuzeidei), o xurelo francés (Trachurus picturatus), o sargo veado (Diplodus cervinus), a ferreira (Lithognathus mormyrus) e o peixe porco (Balistes capriscus). Tamén se rexistraron rarezas xeográficas como o sanmartiño de fondura (Zenion hololepis) e a corneta encarnada (Fistularia petimba).

Os invernos rigorosos e os ventos do sur son factores clave para a chegada destas especies, que atopan en verán temperaturas mariñas de ata 20 graos, algo antes impensable. Bañón explica que o cambio climático provoca o desprazamento das especies cara aos polos, un fenómeno que tamén se observa co polbo en Inglaterra e a pescada en Noruega.

A chegada de novas especies implica unha maior competencia por alimento e espazo para as especies autóctonas, como o atún, a dourada ou a sardiña. Ademais, as especies tropicais poden introducir novos parasitos, para os que as especies nativas non están preparadas. A longo prazo, a tropicalización podería afectar o sector pesqueiro, xa que as especies de augas cálidas adoitan ter menos sabor e, polo tanto, menor valor comercial.

Para comprender as futuras tendencias, o IEO-CSIC realiza un seguimento constante, pero Rafael Bañón insiste na necesidade de crear unha rede de observación con expertos para monitorizar e analizar as novas especies que chegan a Galicia, xa que non é posible reverter o proceso.