A recente campaña arqueolóxica desenvolvida este verán nas cavidades da Cova do Santo e Pala da Zorra, situadas no Parque Natural da Serra da Enciña da Lastra, no concello de Rubiá, achegou valiosos datos sobre a ocupación humana e a historia destas zonas durante a Prehistoria. Os descubrimentos confirman o importante rexistro patrimonial que albergan estas cavidades.
A investigación, liderada polos doctores Diego Lombao e José Ramón Rabuñal da Universidade de Santiago de Compostela (USC), xunto cun equipo multidisciplinar e estudantes de Historia, dá continuidade aos traballos iniciados en 2025. Os resultados reforzan o interese científico en dous xacementos clave: a Cova do Santo, utilizada como lugar de enterramento colectivo na Idade de Bronce, e a Pala da Zorra, onde se atoparon acumulacións de restos de grandes mamíferos, incluídos osos cavernarios.
Na Cova do Santo, as escavacións na cámara principal confirmaron unha alta densidade de restos e un excelente estado de conservación. Recuperáronse máis de 160 elementos arqueolóxicos, maioritariamente ósos humanos, xunto con restos faunísticos e fragmentos cerámicos. A USC sinala que a variabilidade anatómica destes restos ofrece unha "fiestra única" para comprender a vida das comunidades galegas na Idade do Bronce, á espera dun estudo paleoantropolóxico exhaustivo.
Ademais das escavacións, realizouse un escaneo 3D da cámara principal para a súa reconstrución dixital, facilitando a investigación e difusión do xacemento. Na Pala da Zorra, tamén coñecida como Pala do Rebolal, as prospeccións revelaron unha significativa concentración de ósos de grandes mamíferos. Aínda que non se atoparon ferramentas que vinculen directamente estes restos coa actividade humana, os investigadores analizarán os ósos para determinar a orixe da acumulación e posibles interaccións entre humanos e animais.
