A figura da muller cun cranio no colo, coñecida como a "adúltera castigada" e esculpida no Pórtico de Praterías da Catedral de Santiago de Compostela (ca. 1100), é obxecto dunha nova e ampla investigación liderada por José María Anguita Jaén, profesor de Filoloxía Latina na Facultade de Humanidades do Campus de Lugo. Esta imaxe, xa mencionada no Liber Sancti Iacobi, segue a fascinar pola súa polisemia e as súas múltiples interpretacións.
O artigo, titulado ‘[Niveles de lectura y paralelos literarios de la mulier adulterata (Liber Sancti Iacobi 5,9) del Pórtico de Platerías: el Ruodlieb y el Cuento de los Tres Consejos (ATU 910B)]’, foi publicado no Annuarium Sancti Iacobi e contribúe a homenaxear a figura do cóengo arquiveiro José María Díaz Fernández.
O traballo céntrase na enigmática escultura e na narración resumida no Liber sancti Iacobi (5,9) do Códice Calixtino. Segundo o investigador, a figura é "polisémica, con varios significados, que poderían resultar mesmo antagónicos, pero que poden coexistir en distintos planos de interpretación".
Ademais, a investigación propón que a fonte orixinal dun relato perdido, cuxo argumento sobreviviu no Conto dos Tres Consellos (ATU 910B), podería ser a base desta creación artística. A partir dos temas e datas, suxírese que a iniciativa destas creacións "xurdiu do debate ao redor do matrimonio promovido en ambientes relacionados coa reforma gregoriana na segunda metade do século XI", co obxectivo de "cristianizar unha institución sobre a que pesaba máis un arcaico e bárbaro dereito consuetudinario que o propio dereito canónico".
