O presidente da Xunta, Alfonso Rueda, informou da aprobación do Consello do Plan Integral para a mellora da prevención, o benestar laboral e a reincorporación saudable ao traballo en Galicia 2026-2029. Este plan, cualificado de "pioneiro en España", é froito do acordo acadado no marco do Diálogo Social entre o Goberno galego, UGT-Galicia e a Confederación de Empresarios de Galicia. Implicará un investimento de 45 millóns de euros para poñer en marcha case 40 medidas.
Galicia convértese así na primeira comunidade en contar cun instrumento destas características, situándose á vangarda na prevención e benestar laboral. O obxectivo é avanzar cara a un modelo máis áxil, coordinado e eficiente na xestión das incapacidades temporais, que teñen un notable impacto na produtividade e na economía galega. O conselleiro de Emprego, Comercio e Emigración, José González, sinalou que Galicia ocupa a segunda posición en España en ausencias ao traballo, cun custo anual de 2.000 millóns de euros.
O Plan céntrase en tres eixos fundamentais: a prevención, a axilización dos trámites sanitarios e a corresponsabilidade de traballadores e empresas. Buscará "máis medios, máis coordinación e máis acompañamento" para mellorar o funcionamento do sistema. Despregará un paquete de 37 medidas concretas en materia de prevención, benestar laboral, atención sanitaria e reincorporación saudable, indo máis aló dos mínimos legais vixentes.
Unha parte central do Plan aborda as causas evitables das ausencias, como as condicións de traballo, a organización e os riscos psicosociais. Inclúe a aprobación da Estratexia de Benestar Laboral de Galicia e reforza o Instituto de Seguridade e Saúde Laboral de Galicia (Issga).
O Plan adapta as súas medidas á realidade do tecido produtivo, con especial atención a pemes, microempresas e autónomos. Habilitaranse axudas para investimentos en equipamento ergonómico e porase en marcha o programa Coida Peme, que facilitará servizos de atención psicolóxica e musculoesquelética. Tamén haberá axudas para contratar substitutos e financiar equipamentos para facilitar a volta ao posto de traballo.
Outra novidade será un mecanismo piloto de acompañamento á reincorporación tras unha baixa, coa figura dun coordinador ou coordinadora. Crearase tamén a Fiestra Única Galega de Saúde Laboral e Apoio á Reincorporación Saudable, un servizo público gratuíto.
O Plan prevé o envío dunha carta informativa sobre dereitos e deberes durante a incapacidade temporal e un protocolo fronte a posibles abusos, baseado en indicios obxectivos e valoración individualizada. A coordinación e avaliación apoiaranse na Mesa galega permanente de coordinación operativa, o Observatorio galego de benestar laboral e incapacidade temporal e unha Comisión de seguimento tripartita.
Complementariamente, a Consellería de Sanidade reforzou en agosto de 2024 o seu Plan de mellora da xestión e control da incapacidade temporal. Implementáronse medidas como a emisión de partes de baixa por parte dos servizos de admisión hospitalaria e incorporáronse 18 novos profesionais á inspección médica.
Prevese a creación de unidades especializadas de consulta para procesos de maior incidencia, a incorporación da historia laboral á historia clínica e medidas para reducir a carga de traballo dos sanitarios. Estas actuacións buscan axilizar os procesos asistenciais e reducir cargas administrativas.
O Plan tamén inclúe reivindicacións á Administración Xeral do Estado, como o reforzo do persoal médico inspector do INSS e un plan de choque para reducir a pendencia dos procesos de incapacidade de máis de 365 días, competencia exclusiva estatal. Pídese tamén a creación dun sistema estatal de información integrado e interoperable.
