Baixa menstrual en Galicia: só 140 mulleres usárona desde 2023

A lei, pioneira en Europa, rexistra un uso moi inferior ao previsto, con datos dispares entre provincias.

Imaxe xenérica dun termómetro médico.
IA

Imaxe xenérica dun termómetro médico.

Dende a súa entrada en vigor en xuño de 2023, só 140 mulleres en Galicia acolléronse á baixa por menstruación incapacitante, unha cifra moi afastada das estimacións.

A lei que recoñece a baixa menstrual en España, pioneira en Europa, cumpre anos de vixencia cun uso moi limitado na comunidade galega. Segundo datos facilitados polo Sergas, unicamente 140 pacientes utilizaron este dereito entre 2023 e 2025, rexistrándose un total de 162 procesos de alta cunha media de 13 días por baixa.
Estes datos contrastan coas estimacións do Goberno central, que prevía que unhas 60.000 persoas en todo o Estado poderían acollerse a esta prestación. A nivel nacional, en maio de 2025, só 3.059 mulleres a solicitaran, segundo sinala a investigadora Lidia De La Iglesia Aza da Universidade de Santiago de Compostela (USC) nun artigo académico.
A tendencia en Galicia, aínda que modesta, é ascendente. En 2023, 32 mulleres causaron baixa cunha media de 36 días. En 2024, foron 48 (16 días de media), e en 2025, 60 mulleres (9 días de media). As provincias de Pontevedra e A Coruña concentran a maioría das solicitudes, mentres que Lugo rexistra un uso mínimo.
O permiso está destinado especificamente á menstruación incapacitante secundaria, asociada a patoloxías diagnosticadas como endometriosis ou miomas. A diferenza das baixas comúns, non require cotización previa e a Seguridade Social cobre o custo dende o primeiro día. A normativa tamén inclúe a homes trans con capacidade xestacional.
Aínda que España foi pioneira en Europa, outros países como Xapón (dende 1947) ou Indonesia xa contaban con fórmulas similares, aínda que moitas veces non remuneradas ou con limitacións. A diferenza española, segundo De la Iglesia, radica en que a norma busca o benestar e a saúde laboral, non criterios hixiénicos ou de fertilidade.
O debate sobre a baixa menstrual persiste. Critícase que esixa diagnóstico previo, excluindo casos de dor intensa sen patoloxía identificada, ou que poida xerar estigma e prexuízos na contratación de mulleres. A entón vicepresidenta Nadia Calviño xa expresou estas preocupacións.
Os datos actuais suxiren que as barreiras para o seu uso poderían ser médicas, sociais ou simplemente de descoñecemento, abrindo interrogantes sobre a efectividade real da medida.