As Rías Baixas galegas albergan máis de 3.300 bateas, concentradas principalmente na ría de Arousa. Estas estruturas de cultivo de mexillón, emblemáticas da comunidade, non só son un motor económico senón que tamén actúan como un importante punto de encontro para diversas especies mariñas, incluídos os arroaces (Tursiops truncatus). Estes cetáceos atopan nas bateas unha fonte de alimento debido á acumulación de peixes e outros organismos mariños baixo as estruturas.
A influencia das bateas na vida dos arroaces vai máis aló da alimentación. Un estudo do Bottlenose Dolphin Research Institute (BDRI), dirixido polo biólogo Bruno Díaz López, sinala que a preferencia por alimentarse nestas estruturas fomenta a homofilia, é dicir, a tendencia a relacionarse con individuos de gustos similares. Os arroaces que comparten o interese polas bateas establecen lazos sociais máis fortes, mentres que aqueles que non o fan tenden a agruparse entre si.
“"Escollen os seus amigos en función dos seus gustos: aqueles que comparten a preferencia por alimentarse nas bateas establecen lazos de amizade máis fortes."
Esta plasticidade social permite aos arroaces formar parte de diferentes grupos ao longo do día, adaptándose ás súas actividades. As súas preferencias alimentarias, que xorden de forma individual, poden levar a establecer relacións duradeiras comparables á amizade humana.
A concentración de materia orgánica xerada polos mexillóns (Mytilus galloprovincialis) nas bateas atrae unha gran cantidade de organismos mariños, convertendo estas zonas en puntos de alimentación preferentes para os arroaces. Reducen así o esforzo necesario para atopar presas. Aínda que o cultivo mediante cordas tamén existe, os arroaces prefiren as bateas, xa que as cordas poden limitar os seus movementos.
A dieta dos arroaces é variada e axústase á dispoñibilidade de alimento ao longo do ano. As bateas proporcionan refuxio a pequenos peixes e albergan unha rica biodiversidade de epibiontes (algas, briozoos, esponxas), creando unha cadea trófica que atrae sargos, robalizas e polbos, presas habituais dos arroaces.
Lonxe de ser unha ameaza, a presenza de arroaces pode ser beneficiosa para o cultivo. Ao depredar especies que poderían prexudicar as bateas, axudan a manter o equilibrio ecolóxico das rías e a reducir a presenza de organismos daniños, contribuíndo á biodiversidade e ao bo funcionamento da produción mexilloeira.
O BDRI leva doce anos monitorizando a poboación de arroaces nas Rías Baixas. Dada a longa esperanza de vida desta especie (ata 50-60 anos), as bateas, presentes na súa contorna dende hai moito tempo, convértense nun "hábitat artificial" fundamental, especialmente na ría de Arousa, onde a interacción entre cetáceos e a acuicultura é xa parte da dinámica habitual do ecosistema mariño.
