A Xunta de Galicia amosou o seu descontento ante a decisión do Goberno central de non incluír a Galicia no plan de migración da rede ferroviaria do ancho ibérico ao estándar europeo ou internacional. O conselleiro de Presidencia, Xustiza e Deportes, Diego Calvo, cualificou esta decisión como unha mostra da "falta de interese" do Ministerio de Transportes e Mobilidade Sostible polas necesidades da Comunidade.
Calvo incidiu na práctica habitual do Ministerio de tomar decisións que afectan á mobilidade cidadá "sen diálogo e sen ofrecer información ás comunidades", lembrando as "reiteradas peticións de información" por parte do Goberno galego que foron "evadidas".
A Xunta defende dende hai tempo a necesidade de substituír o ancho ibérico, presente en máis do 80% da rede galega, polo ancho internacional, propoñendo comezar polo tramo Santiago-Ourense e estender a proposta ao Eixo Atlántico. O conselleiro criticou que "o Goberno tome estas decisións dende un despacho en Madrid, sen falar coas comunidades afectadas como Galicia e descartando toda a rede sen darnos explicación algunha".
Esta negativa ao cambio de ancho de vía tamén ten consecuencias para a esperada segunda liberalización ferroviaria, xa que "dificulta a posible entrada de novos operadores ferroviarios e consolida a posición de monopolio de Renfe". Isto impide que Galicia se beneficie das vantaxes doutros territorios, como unha maior oferta de servizos e prezos máis baixos.
A pesar de que o Ministerio considera "inviable" a migración, a entrada de novos operadores co actual ancho ibérico require prazos prolongados para a construción e adquisición de trens con rodamento desprazable, ademais dun "reducido número de fabricantes". Estes factores incrementan o custo económico para os operadores, convertendo o intercambiador de Taboadela nun "muro cara a esperada liberalización".
Para o conselleiro, esta decisión evidencia unha "clara falta de interese" do Goberno central por mellorar o sistema ferroviario e integralo cos estándares europeos, nun momento crucial para a competitividade e o desenvolvemento económico e loxístico dos territorios.
A Xunta reclama o contido íntegro do informe e os criterios empregados, considerando que se trata dunha decisión de "envergadura e de gran transcendencia" para o futuro do Eixo Atlántico, que require unha análise rigorosa coas achegas das comunidades e non unha "perspectiva xeral e a escala macro" baseada en "parámetros económicos".
Ante esta situación, Diego Calvo anunciou que a Xunta trasladará formalmente por carta a súa preocupación ao coordinador europeo do Corredor Atlántico, François Bausch, e ao Ministerio de Transportes, solicitando explicacións sobre os criterios do informe. Lembrou que este asunto xa foi abordado co coordinador durante a súa visita a Galicia.
Respecto á "inviabilidade económica" alegada polo Executivo estatal, o conselleiro recordou que "cando existe vontade política mobilízanse importantes investimentos", como o incremento das achegas ao Plan de Rodalies 2020-2030. Insistiu en que Galicia "non pode quedar á marxe dos grandes eixos europeos de transporte" e merece o mesmo compromiso, xa que a cidadanía galega precisa "infraestruturas e servizos ferroviarios de calidade".
Diego Calvo reiterou o compromiso da Xunta coa defensa dos intereses galegos en materia ferroviaria e asegurou que o Goberno galego continuará reclamando as actuacións e investimentos necesarios para que Galicia ocupe o seu lugar no Corredor Atlántico. Ademais, a Xunta segue sen coñecer os detalles do Plan Director do Corredor Atlántico, a pesar das peticións para obter un documento definitivo con actuacións, investimentos e calendarios.
A falta de información sobre este documento e o informe de migración do ancho de vía, xunto coa ausencia dun interlocutor directo con Renfe e Adif sobre as incidencias ferroviarias na comunidade, demostran a "ausencia de transparencia" do Ministerio e a "falta de compromiso" con Galicia.
Para Galicia, o Corredor Atlántico é unha infraestrutura "estratéxica e prioritaria absoluta". A Comunidade reclama o desbloqueo de obras como a liña de alta velocidade Vigo-Porto e a finalización da dobre vía na conexión con Madrid, a Variante de Ourense e as variantes de Os Peares-Canabal e Rubián en Lugo. No ámbito loxístico, solicítase maior apoio europeo para que os portos de Vigo e Ferrol sexan recoñecidos como infraestruturas esenciais na Rede Transeuropea.
