A pesar dos avances lexislativos como o matrimonio igualitario e a lei trans, a aceptación social do colectivo LGTBIQ+ aínda presenta desafíos significativos. Profesionais e asociacións de Pontevedra, cidade referente en políticas de diversidade, advirten de que os dereitos avanzaron máis rápido que a comprensión social.
As celebracións deste ano, que culminan hoxe, puxeron énfase na memoria histórica e na loita contra discursos que idealizan a ditadura, especialmente entre a mocidade. O lema da manifestación, "Con Franco non se vivía mellor", busca combater a desinformación e a ignorancia sobre o pasado.
“"Pode parecer que xa non hai necesidade de reivindicar, pero claro que a hai. Non todas as letras do colectivo están dignificadas nin respectadas da mesma maneira. Ademais, vimos duns anos de avances moi importantes, e agora estamos vendo un intento de retroceso."
Diego Feijoo, coordinador de Avante, sinala que Pontevedra é unha cidade favorable para o colectivo, con respaldo institucional, pero insiste en que "aínda hai que reivindicar que as persoas trans reciban unha atención sanitaria digna, que saír do armario non supoña un risco laboral ou social ou que a diversidade deixe de verse como algo excepcional".
Eva Mejuto, integrante do programa municipal Pinto e Maragota, tamén subliña a necesidade de ocupar o espazo público para combater a desigualdade, os delitos de odio e a violencia contra o colectivo. Destaca a preocupación polos discursos que idealizan o pasado e a importancia do coñecemento e da visibilización de referentes para que ninguén se sinta só.
O programa deste ano centrouse na memoria queer de Pontevedra, con iniciativas como a conferencia "Con Franco non se vivía mellor" e un "roteiro pola memoria queer" para achegar aos mozos realidades como a lei de "vagos e maleantes" ou a crise da sida.
A recuperación de figuras como Manolo, Elisa e Marcela, Juanito Meregildo, Laura Bugallo ou Nacha Sánchez tamén foi clave para lembrar que a diversidade sempre existiu. Mejuto tamén sinala a necesidade de visibilizar realidades dentro do propio colectivo, como a da comunidade xorda ou persoas con diversidade funcional.
“"Hai moita manipulación informativa e moita ignorancia. Contra iso só cabe o coñecemento."
A preocupación principal do colectivo son os "novos discursos de odio que en realidade son vellos", que se propagan nas redes sociais e distorsionan a realidade, xerando unha sensación de "hartazgo" nalgúns sectores. Unha enquisa de Pinto e Maragota en 2020 e repetida o ano pasado sinala un aumento do descoñecemento e unha diminución da simpatía cara ao colectivo entre a mocidade.
O Centro de Información en Diversidade e Sexualidade (Cides) de Pontevedra ofrece atención psicolóxica e asesoramento xurídico gratuíto. Desde a súa reapertura, atendeu a preto de 40 persoas, abordando desde procesos de transición ata casos de discriminación e acoso, e subliña o impacto na saúde mental da falta de aceptación social.
“"Se a sociedade aceptase e naturalizase ao colectivo, non habería tantos efectos na saúde mental."
Cristina Palacios, de Arelas, destaca o aumento do discurso transfóbico, especialmente nas redes sociais, que deshumaniza e ridiculiza ás persoas trans. A falta de acompañamento familiar é un dos maiores obstáculos para as persoas trans, afectando a súa saúde mental e dificultando a súa integración.
Palacios fai un chamamento ao apoio familiar, xa que "as persoas trans con acompañamento familiar saen adiante". A memoria histórica e o "dereito a ser" seguen sendo reivindicacións fundamentais no Día do Orgullo.
