O ciclo 'Pontevedra, quen pasa?' centrou a súa atención nas enfermidades inflamatorias intestinais (EII), patoloxías cuxa incidencia creceu exponencialmente nos últimos anos. Na Área Sanitaria de Pontevedra e O Salnés, rexístranse máis de 1.800 diagnósticos destas enfermidades.
A iniciativa, coordinada polo digestólogo Daniel Carpio, contou coa participación de Pilar Nos, xefa de Medicina Dixestiva no Hospital La Fe de Valencia e recoñecida como unha das profesionais máis prestixiosas de España na súa especialidade. As EII, entre as que destacan a enfermidade de Crohn e a colite ulcerosa, caracterízanse por unha desregulación do sistema inmune que causa inflamación, afectando a calidade de vida dos pacientes con brotes recurrentes.
Nos destacou a influencia dos factores ambientais, como a dieta, a contaminación e o estrés, no aumento da incidencia destas patoloxías, que xa afectan preto do 1% da poboación mundial, un dato moi afastado do de hai 20-30 anos. A occidentalización da sociedade é un factor clave neste incremento.
A especialista fixo fincapé na importancia dunha dieta saudable, recomendando a mediterránea, e sinalou que a comida rápida e as graxas son prexudiciais para a microbiota intestinal. Tamén subliñou a relación do tabaco coa enfermidade de Crohn e os fracasos no tratamento.
Estudos suxiren que factores como infeccións gastrointestinais na infancia, o uso de antibióticos no primeiro ano de vida ou a alimentación con biberón poden ter impacto. A lactación materna, segundo Nos, achega inmunoglobulinas beneficiosas, mentres que o abuso de antibióticos pode alterar a flora intestinal, especialmente en idades temperás.
O estrés é un detonante significativo dos brotes de EII. Terapias cognitivo-conductuais e coaching axudan a xestionar a fatiga asociada. Ademais, ata o 40% dos pacientes en remisión sofren ansiedade e depresión, o que explica o cambio na demanda dos pacientes: de cirurxiáns a nutricionistas e psicólogos.
O abordaxe das EII cambiou radicalmente nos últimos 30 anos. A chegada de fármacos biolóxicos e pequenas moléculas mellorou significativamente as opcións terapéuticas, permitindo remisións máis profundas e duradeiras, en contraste cos corticoides e inmunosupresores clásicos do pasado.
Os síntomas de alerta inclúen dor abdominal e diarrea (Crohn), sangrado rectal (colite ulcerosa), febre e perda de peso. A consulta precoz co médico de familia e a rápida derivación ao especialista son fundamentais, especialmente se hai antecedentes familiares de enfermidades inmunomediadas.
O uso de fármacos biolóxicos reduciu notablemente a necesidade de ostomías e reseccións intestinais en hospitais como o de Valencia. O futuro apunta á intelixencia artificial para acelerar a medicina personalizada, integrando datos xenéticos, clínicos e ambientais para optimizar o tratamento de cada paciente.
