A loita contra a despoboación no rural da provincia de Ourense amosa sinais de estancamento. Segundo os datos máis recentes do Instituto Nacional de Estatística (INE), a provincia rexistra un total de 158 aldeas completamente baleiras, a mesma cifra que a finais do ano pasado. Este dato indica que a tendencia de perda de poboación se contivo.
A evolución demográfica nos últimos anos mostra un panorama cambiante. No ano 2000, había 97 núcleos deshabitados. Quince anos despois, a cifra superou os 150, alcanzando un pico de 171 aldeas baleiras a finais de 2019, xusto antes da chegada da pandemia. Desde entón, a tendencia comezou a reverterse lixeiramente, sumando trece pobos máis con polo menos un residente nos últimos cinco anos, reducindo a estatística actual a 158.
O balance anual de perdas e gaños de poboación queda equilibrado. Durante os últimos doce meses, nove núcleos perderon o seu último residente, sumándose á lista de lugares deshabitados. Entre eles atópanse Forxás dos Montes (Allariz), Eilabai (Celanova), A Vilerma (Leiro), Rabacallos (Parada de Sil), A Trigueira (Pontedeva), A Carreiriña (Ramirás), Pereira de San Tomé (Ramirás), Senreiro (San Xoán de Río) e Parada (Vilar de Barrio). Notablemente, Eilabai e A Carreiriña xa recuperaran habitantes o ano anterior pero volveron quedar baleiros.
Fronte a estas perdas, nove pequenas aldeas rexistraron a volta de polo menos un veciño empadroado, o que axuda a equilibrar a balanza provincial. Estes enclaves que recuperan vida son Penedo (Avión), Zaparín (Cortegada), A Quinta (Esgos), As Regadas (Gomesende), Ribas (O Irixo), Maín (Leiro), A Rasela (Lobios), As Lamas (Montederramo) e Vilariño dos Palleiros (San Xoán de Río).
A pesar destes focos de esperanza, o mapa do abandono rural segue moi concentrado. O municipio de Castro Caldelas rexistra o maior número de aldeas deshabitadas con 14, seguido de Gomesende con 11, e Ramirás, O Irixo e Montederramo, cada un con 9 núcleos baleiros.
Ademais dos núcleos totalmente baleiros, a realidade demográfica do rural ourensán é de extrema debilidade. Case o 80% das 2.867 aldeas da provincia teñen menos de cincuenta habitantes. Delas, 1.239 contan con dez veciños ou menos, situándose nun risco inminente de abandono. Un total de 666 aldeas resisten con cinco ou menos residentes, e 121 núcleos teñen un único habitante empadroado, converténdose nos últimos guardianes dos seus lugares.
