Aos seus 28 anos, Diego Santana, orixinario de A Habana, converteuse nunha figura literaria que percorre camiños diversos. Tras unha estancia en Cuenca, o azar levouno a Ourense no verán de 2025, e dende o pasado decembro estableceu a súa residencia na emblemática Plaza Mayor da cidade.
O autor describe as súas camiñadas diarias polo Casco Vello e os seus arredores como unha "forma esencial e secreta de dialogar coa realidade". Santana, que se define como "moi caminador", amosa un profundo aprecio polas "marabillas arquitectónicas do Ourense antigo", dende a moldura art nouveau ata os detalles barrocos mestres de Santa Eufemia.
A traxectoria de Santana comezou na illa caribeña, onde se graduou con honras en Comunicación Social na universidade habaneira. A súa formación continuou na Escola Internacional de Cine e Televisión, traballando na Cinemateca de Cuba e colaborando en revistas culturais como Hypermedia e El Estornudo, mentres xurdía o seu primeiro libro.
O seu talento e constancia foron recoñecidos con varios galardóns. En 2023, obtivo a bolsa para novos creadores da Fundación Antonio Gala en Córdoba co proxecto "Cazar dinosaurios". Ao ano seguinte, gañou o Premio Complutense de Literatura 2024 co libro de contos "Con las mismas manos", publicado por Ediciones Complutense. Ese mesmo ano, recibiu o Premio Iberoamericano Ventosa-Arrufat en México, concedido pola Fundación Elena Poniatowska.
Santana chegou a Ourense por primeira vez en agosto de 2025, invitado por un amigo. A cidade "ganou por partida ampla" entre as súas opcións debido á súa "tranquilidade, prezo da vivenda asequible, xente moi acolledora, boa gastronomía". Tras quedar "marabillado", decidiu mudarse a finais de decembro.
Dende 2024, exerce como xornalista remoto para "Diario de Cuba", un periódico "do exilio" con sede en Madrid. Santana describe o seu traballo como un esforzo por "dar conta daqueles sucesos silenciados pola mordaza oficialista da ditadura cubana". A súa rutina diaria compleméntase coa lectura, a escritura dos seus propios textos narrativos, e o goce das termas e os pobos da provincia como Allariz e Celanova. Tamén destaca o "Ourense nocturno dos Viños" como un "auténtico descubrimento".
