O Centro Infográfico Avanzado de Galicia (CIAG) naceu da man do deseñador industrial e paisaxista Carlos Paz de Lorenzo (Ourense, 1969), quen ao investigar no arquivo municipal de proxectos antigos do consistorio ourensán para modelar o edificio en 3D, descubriu tesouros documentais perdidos e a ausencia de institucións dedicadas a preservar o patrimonio de edificios desaparecidos.
Paz comezou a modelar edificios históricos de Ourense e outros puntos de Galicia, contactando con outros interesados como Anxo Miján. Conformaron un equipo de máis dunha ducia de artistas dixitais que compaxinan traballos en sectores como os videoxogos con proxectos de alta precisión histórica, como a recreación do coro do Mestre Mateo da Catedral de Santiago.
En 2012 constituíuse formalmente o CIAG co propósito de acometer a virtualización sistemática do patrimonio arquitectónico, arqueolóxico e etnográfico de Galicia. Nos seus case catorce anos de traxectoria, teñen restituído máis de douscentos elementos do patrimonio histórico. Este traballo, apoiado por investigadores, arquitectos e historiadores, baséase en arquivos e criterios científicos estritos para cubrir un baleiro na memoria arquitectónica galega.
Ourense é a cidade con máis edificios recuperados virtualmente polo centro, superando os oitenta. O arquitecto Daniel Vázquez Gulías é a figura con máis obra rescatada, con máis dunha trintena de proxectos, incluíndo arquitectura non construída como o proxecto da Casa Consistorial de Canedo.
O CIAG tamén devolveu á vida dixital edificios que existiron pero perderon o seu carácter orixinal ou foron demolidos, como o Gran Hotel da Toja, a Casa de Baños de Ourense —afectada recentemente por un incendio— ou a Casa Taboada. Entre os edificios perdidos recuperados atópanse a antiga Casa Cuartel da Garda Civil (demolida en 1980), o Gran Hotel Roma (derribado nos 70), a Casa do Pobo e o efímero Circo Taurino de Mariñamansa.
O arquitecto porriñés Antonio Palacios Ramilo tamén foi obxecto de estudo. O Plan Palacios para Vigo, deseñado na década de 1930, nunca se materializou e a súa maqueta orixinal perdeuse. O CIAG restituíu dixitalmente dito plan e realizou unha nova maqueta. Ademais de Vigo, recrearon proxectos de Palacios para Santiago e a Praza de San Martiño de Ourense.
A pesar de ter dixitalizado máis de douscentos conxuntos, Carlos Paz considera que é só a punta do iceberg, estimando unhas 50.000 construcións con valor histórico en Galicia susceptibles de ser restituídas, o que requiriría máis de mil anos de traballo.
Un dos hitos do CIAG é a restitución do Castro de San Cibrao de Lás, a primeira reconstrución integral dun castro con policromías e vivendas recebadas, rompendo coa imaxe tradicional da pedra espida. Este proxecto evolucionou cara a Lanobriga, unha recreación 360 graos inmersiva dunha cidade galaica do século I a.C.
Outro traballo destacado é a virtualización do vello Portomarín, o pobo anegado polo adarve de Belesar na década de 1950. Esta recreación, que permite ver a vila antes de ser cuberta polas augas, recibiu o premio Humanidades Dixitais Hispánicas de 2024. Todo este patrimonio visual está dispoñible de forma gratuíta na web www.ciagalicia.com.
