A entidade cualifica este movemento como un "forte retroceso e discriminación", especialmente despois de que este modelo ortográfico fose o gañador na edición anterior. O conflito xurdiu ao constatar que a convocatoria deste ano eliminou a mención explícita á normativa reintegracionista, presente nas bases de 2025.

A decisión, segundo o goberno local, responde a unha proposta da editorial Xerais, consensuada co propio Concello, co obxectivo de manter a "liña de coherencia histórica" do premio e do seu catálogo. Esta xustificación foi criticada pola AGAL, que a considera "paradoxal" nun certame que homenaxea a Johan Carballeira.

O escritor Eugénio Outeiro Lojo, gañador do Premio de Poesía Johan Carballeira en 2025 coa obra Réquiem, presentou a súa renuncia a formar parte do xurado actual como sinal de protesta e solidariedade coa exclusión de propostas que non se axusten estritamente á norma oficial da Real Academia Galega (RAG).

A AGAL lembra que o propio Johan Carballeira, poeta, xornalista e alcalde de Bueu en 1936, era un defensor da unificación do galego sobre bases etimolóxicas e do uso de grafías universais como o "j" e o "g", presentes no seu propio nome.

O colectivo, que defende o modelo do binormativismo desde 2016, esixe unha rectificación inmediata para que se admitan ambas as ortografías en igualdade de condicións. Ademais, fan extensible esta reclamación a todos os certames literarios organizados por institucións públicas en Galicia.