O Comité de Ética Asistencial da Área Sanitaria de Ferrol organizou unha xornada sobre bioética, centrada na vellez como proxecto común, abordando a ética do coidado e a responsabilidade colectiva. O encontro tivo lugar o pasado venres no salón de actos do Hospital Naval do Complexo Hospitalario Universitario de Ferrol, e reuniu a máis dun centenar de asistentes para "repensar colectivamente os retos do envellecemento desde a ética do coidado".
Os organizadores sinalaron que o envellecemento demográfico é un dos principais desafíos sociais, sanitarios e éticos deste século, esixindo "replantexar as nosas concepcións sobre o envellecemento, a dependencia e os coidados". Tradicionalmente, a bioética centrouse no paradigma principialista, pero este enfoque presenta limitacións para o coidado de persoas vulnerables e dependentes, onde as relacións interpersoais e a interdependencia son cruciais.
A xornada propuxo a ética do coidado como marco alternativo, que pon no centro a dimensión relacional do ser humano, a interdependencia e o coidado como práctica moral fundamental. Este enfoque é pertinente para abordar cuestións como o recoñecemento da vulnerabilidade e a promoción da autonomía relacional, así como a calidade das relacións de coidado, concibíndoas como responsabilidade colectiva.
Abordáronse tamén cuestións específicas como o edadismo (discriminación por idade), a soidade non desexada, especialmente en mulleres maiores, e a necesidade de modelos de coidado alternativos que respecten a dignidade e as preferencias das persoas maiores.
A xornada buscou ser un espazo de reflexión interdisciplinar para profesionais da saúde, servizos sociais, ética, filosofía, familiares coidadores e persoas maiores. Incluíu unha conferencia inaugural, relatorios de expertos sobre ética, autonomía e edadismo, debates, unha mesa redonda e participación dinámica.
Os relatores destacaron a importancia de "mirar aos ollos dos e das pacientes", a "gramática e a linguaxe no trato humano" e lembraron que "a persoa maior é unha especialista da vida". Tamén se referiron á autonomía do paciente, á "escoita vulnerable" e á equidade na atención, subliñando que a idade cronolóxica non debe condicionar a asistencia e que a vellez non é unha enfermidade.
Finalmente, sinalouse que as relacións coa vellez baséanse na percepción individual e invitouse a cambiar esa perspectiva. Subliñouse a importancia da dignidade e do trato digno, afirmando que "non ser escoitado é ser abandonado". A xornada rematou cunha visión artística sobre a representación da vellez na pintura.
