A memoria de Moncho Reboiras, asasinado en Ferrol hai medio século pola Brigada Político-Social, volve ser obxecto de debate e reivindicación. Mentres algúns sectores intentan borrar o seu legado, a sociedade galega insiste en distinguir entre a violencia do opresor e a resistencia de quen loitou pola liberdade.
Hai silencios que son cómplices e hai palabras que son balas de papel.
A narrativa oficial da época presentaba 1975 como un período de paz, pero a realidade era de terror estatal e torturas. Nese contexto, Reboiras, un mozo de 25 anos, dedicou a súa vida a organizar o sindicalismo galego, defender a lingua e soñar cunha Galicia con traballo digno e sen emigración. A súa morte, lonxe de ser a dun "violento", foi a dun "arquitecto da nosa liberdade futura".
A demonización de Reboiras por parte de certos partidos políticos e os seus voceiros non busca xulgar o pasado, senón "amordazar o presente". Representa unha Galicia que non se axeonlla, unha clase obreira organizada fóra dos centros de poder e unha mocidade que non pide permiso para existir. A loita de Reboiras é equiparada á de outros obreiros asasinados, subliñando que todas as balas procedían do mesmo réxime ilexítimo.
A resposta a este intento de silenciar a historia non pode ser o silencio, senón unha "contraofensiva de verdade e orgullo". En 2026, a homenaxe en Compostela non só honrou a un home, senón que reivindicou a vixencia dun proxecto. A loita de Moncho hoxe maniféstase na defensa dos recursos enerxéticos, na procura de traballo digno en Galicia e na resistencia contra quen quere distorsionar a historia.
A sociedade galega non pedirá perdón por honrar aos seus heroes, abrazando a memoria de quen, como Moncho, entregaron todo pola liberdade. A súa figura vive en cada dereito conquistado e en cada paso cara á plena soberanía de Galicia. O 12 de agosto non será un punto final, senón o "ruxido dun pobo que lembra, que entende e que non se deixa dobregar".
