O edificio, situado na emblemática Praza do Obradoiro, é un referente da arquitectura galega e europea, construído entre 1492 e 1501 por encargo dos Reis Católicos e o cóengo Diego de Muros. A intervención, que busca desviar a auga dos paramentos e balcóns, foi cualificada como un "aldraxe" e un "atentado visual" contra a tradición e o significado cultural destas figuras.
As gárgolas, elementos arquitectónicos que representan monstros e seres fantásticos, teñen un profundo arraigamento na cultura galega e foron obxecto de estudo por parte de investigadores como Delfín García Guerra e Andrés A. Rosende Valdés, así como da profesora Dolores Herrero Ferrio. O xornalista Benxamín Vázquez, autor do libro Gárgolas de Compostela (Editorial Alvarellos, 2022), tamén expresou a súa preocupación ante esta intervención.
Non é soamente un atentado visual, senón tamén á tradición, a canto significan eses símbolos, feos bechos, na cultura galega.
A pesar de que a Dirección Xeral de Patrimonio Cultural da Xunta de Galicia e os servizos do Concello de Santiago deron o seu visto bo ao proxecto, a solución adoptada para a evacuación de augas xerou un debate sobre a sensibilidade na conservación do patrimonio. Expertos e cidadáns reclaman a busca de alternativas que non impacten negativamente na estética e o valor histórico do conxunto.
A importancia das gárgolas transcende a súa función práctica, sendo fonte de inspiración para artistas e escritores como Laxeiro, Gerardo Diego e Otero Pedrayo, quen as inmortalizaron nas súas obras. A súa presenza en edificios históricos de Galicia, como o Hospital Real, subliña a necesidade dun coidado especializado que preserve estas labras pétreas.
