A historia da caza de baleas no litoral cantábrico, que se remonta á Idade Media, tivo un dos seus últimos capítulos na parroquia de Morás, no concello de Xove. A factoría, que operou ata finais do século XX, cesou a súa actividade en 1977, marcando o final dunha industria con séculos de tradición na rexión.

O desenvolvemento da actividade baleeira evolucionou dende as pequenas embarcacións medievais ata un modelo industrial que, durante os séculos XIX e XX, xerou produtos de gran demanda. O aceite para iluminación, as barbas para a industria téxtil e o ámbar gris para a perfumería de luxo eran algúns dos subprodutos máis valorados.

O peche da factoría de Morás non se debeu á escaseza de recursos, senón á chegada da industria do aluminio á zona. A implantación de Alcoa a finais dos anos 70 fixo incompatible a continuidade da actividade baleeira. A empresa, que xestionaba a factoría, recibiu unha indemnización significativa por parte de Alcoa, o que facilitou o seu cesamento.

Tras o seu peche, as instalacións foron adquiridas por Alcoa en 1978 e utilizadas como almacén. Posteriormente, en 2014, o edificio foi vendido ao Concello de Xove por un prezo simbólico dun euro. A súa demolición en 2015, como parte dun plan de recuperación ambiental impulsado pola Demarcación de Costas, buscou restaurar a Praia do Portiño e a contorna do acantilado.

A pesar da perda física do edificio, considerado un elemento importante do patrimonio industrial do municipio, o Concello de Xove promoveu a elaboración dun documental para preservar a memoria da actividade. Actualmente, esta historia difúndese a través de visitas guiadas á área etnográfica de Morás, que explican o desenvolvemento e o impacto económico e social da baleeira, mantendo viva a identidade local.