Hai palabras que nacen para describir a realidade e outras que acaban utilizándose para suavizala. O termo "andanzas", asociado tradicionalmente a viaxes, peripecias e aventuras, está a ser empregado na esfera política dun xeito que desvirtúa o seu significado orixinal. A política, coa súa capacidade para reinventar o dicionario, transforma "manobras" en "andanzas", buscando reducir a capacidade de indignación que xeran certas condutas.
Esta elección léxica non é inocente. Cando unha conduta resulta difícil de defender, a estratexia adoita ser a de cambiarlle o nome. A política contemporánea convértese así nunha "fábrica de eufemismos", onde as mentiras son "cambios de criterio", os privilexios "singularidades" e as cesións "espazos de diálogo". A "ignorancia fingida", como a descrita na escena de "Casablanca" onde o capitán Renault "descobre" que se xoga no seu local, é unha das variedades máis refinadas da mentira política.
O artigo sinala que o verdadeiro interese non reside na coartada verbal, senón na distancia entre a palabra e os feitos. Mentres que as "andanzas" de Graham Greene por España e Portugal describen viaxes e anécdotas, o termo emprégase agora para referirse a actividades orientadas a recompilar información sobre xuíces, fiscais ou xornalistas, actuar como intermediaria de intereses políticos ou reunirse con responsables públicos fóra das canles institucionais.
A corrupción, aínda que importante, pode ser secundaria fronte a un problema máis profundo: a utilización de recursos e influencia para actuar sobre as institucións que deben controlar o poder. "Colonizar as institucións" é a condición previa para corrompelas. O debate, polo tanto, non debería centrarse unicamente nas "andanzas" de personaxes concretos, senón no "ecosistema" que as fai posibles, as ampara ou as tolera.
O artigo conclúe que, aínda que o Goberno e o partido que o sostén teñen dereito a negar responsabilidades, non poden substituír as explicacións por eufemismos. As palabras poden maquillar os feitos, pero non os transforman. Unha trama segue sendo unha trama, e unha presión non se converte en anécdota. As sociedades libres necesitan palabras precisas para que os feitos non dilúan a responsabilidade dos seus autores.
