A utilización do lume como ferramenta de xestión do territorio non é unha novidade, senón unha práctica que se remonta a tempos prehistóricos. Xa dende o Neolítico, os primeiros agricultores da Baixa Limia empregaban as queimas para transformar os densos bosques en terras de cultivo, unha necesidade imperante para a súa economía agropecuaria.
Investigacións arqueolóxicas e estudos de pole, como os realizados por P. Ramil Rego, demostran que estes procesos deforestadores e as queimas intensificáronse a finais do V milenio a.C., coincidindo coa expansión do Megalitismo na rexión. Incluso os derradeiros cazadores-recolectores postglaciares xa facían uso do lume, aínda que a unha escala menor, para influír na paisaxe.
As queimas tradicionais tiñan como fin eliminar a matogueira da serra para facilitar o agromado dos pastos para o gando.
Estas queimas tradicionais, observadas ata tempos recentes nas planicies superiores da serra de Leboreiro antes da súa prohibición, tiñan un obxectivo claro: eliminar a matogueira para favorecer o crecemento de pastos frescos para o gando. Esta práctica, tamén documentada en estudos etnoarqueolóxicos noutras partes do mundo, subliña a súa eficacia e antigüidade como método de xestión do ecosistema.
Aínda que a lexislación actual sobre as queimas controladas pode ter evolucionado, a súa orixe e propósito fundamental permanecen ligados a unha tradición milenaria de interacción humana coa natureza, adaptándose ás necesidades de cada época.
