O curso académico 2026/2027 do Sistema Universitario Galego botou a andar este martes na Universidade de Vigo cun acto institucional. A reitora, Carmen García Mateo, expresou as preocupacións das universidades do SUG, como o absentismo do alumnado, o desaxuste entre a oferta e a demanda de prazas e o financiamento. Apuntou tamén medidas para afrontalas, como a revitalización dos campus e a necesidade de atender a demanda pública para evitar a perda de talento.
No acto, presidido polo titular da Xunta de Galicia, Alfonso Rueda, a reitora da UVigo apostou por unha universidade "na que se aprende a pensar, argumentar, escoitar e convivir". Tamén destacou a importancia de satisfacer a demanda de prazas no sistema público para evitar o "éxodo ás institucións privadas" e demandou un Plan de Financiamento "suficiente, estable e ambicioso" para investir no talento e na capacidade de innovación.
Pola súa banda, Alfonso Rueda confirmou que o Plan de Financiamento do SUG "volverá medrar" ata acadar o maior investimento público na historia do sistema. Subliñou a importancia da colaboración entre universidades e Xunta, lembrando éxitos como a descentralización dos estudos de Medicina ou a "máis xusta" PAU. Asegurou que o futuro de Galicia "pasa polo futuro das universidades" co apoio do goberno galego.
O acto, celebrado na Facultade de Ciencias Económicas e Empresariais, contou cunha ampla representación académica, política e social. Iniciouse coa lección inaugural do catedrático da UVigo José Cidrás Pidre, titulada "Enerxía eléctrica, sector eléctrico, mercado eléctrico e sociedade", que percorreu a historia da electricidade e a súa transformación social.
“"A resposta debe ser ofrecer algo que non se poida descargar, resumir nin substituír cunha pantalla: a conversa que modifica unha idea: a pregunta inesperada; a experimentación nun laboratorio; a discusión entre persoas que pensan de maneira diferente; a atención do profesorado…"
Carmen García Mateo sinalou que o absentismo universitario, que debe ser analizado con rigor, non pode reducirse a unha "suposta falta de compromiso dunha xeración". Apuntou causas como as condicións materiais de vida, o custo da vivenda ou a intelixencia artificial xenerativa, e defendeu a necesidade de renovar a experiencia universitaria revitalizando os campus con espazos de encontro, cultura, deporte e convivencia.
Respecto ao desaxuste entre oferta e demanda, a reitora alertou de que a oferta pública non atende a demanda, obrigando a moitos estudantes a elixir titulacións non preferentes ou a recorrer á oferta privada, o que "debilitan o sistema universitario galego" e perxudica o nivel académico público.
A reitora tamén vinculou estas cuestións co financiamento, necesario para a xeración de coñecemento, a formación e a transferencia. "Se queremos competir, investigar e formar nas mellores condicións, non podemos traballar con infraestruturas en réxime de asimetría", afirmou, engadindo que o financiamento público debe ir acompañado de "rendición de contas, obxectivos claros, transparencia e avaliación dos resultados".
Alfonso Rueda gabou o discurso da reitora e reafirmou o apoio da Xunta ao SUG, destacando que Galicia é "única comunidade autónoma na que todos aqueles que se esforzan poden estudar de balde ou polo menos non teñen que afrontar o pago das matrículas universitarias", beneficiando a 30.000 estudantes o curso pasado. As taxas universitarias non subiron en Galicia dende hai 16 anos.
O presidente da Xunta anunciou que o novo plan de financiamento, que se está a negociar, "volverá medrar" e que se buscará "que eses recursos se invistan do mellor xeito posible". Mencionou outros retos como o axuste do mapa de titulacións, a futura lei de ciencia, a remuda xeracional, a internacionalización e a captación de talento.
A lección inaugural de José Cidrás Pidre repasou a historia da electricidade, desde os primeiros experimentos ata a actual descarbonización, destacando fitos como a iluminación de Santiago de Compostela en 1851 e Pontevedra en 1888. Tamén se abordaron os retos actuais e o obxectivo de "unha descarbonización completa da sociedade" para 2050.
No acto tamén estiveron presentes os reitores de Santiago de Compostela, Rosa Crujeiras, e da Coruña, Ricardo Cao, xunto con presidentes de consellos sociais e outras autoridades como o conselleiro de Educación, Román Rodríguez, o alcalde de Vigo, Abel Caballero, e a portavoz nacional do BNG, Ana Pontón.
