A irrupción da intelixencia artificial está a transformar o panorama laboral, xerando os primeiros casos de despedimentos en Vigo. Profesionais como programadores, tradutores e persoal administrativo atópanse entre os máis expostos á substitución por esta tecnoloxía. Un informe de Funcas sinala que a IA podería eliminar 2,3 millóns de empregos en España nunha década, aínda que se prevé a creación de 1,6 millóns, resultando nun saldo neto negativo.
Dende o despacho de avogacía vigués Zeres, constátase que xa se produciron "varios casos de despedimentos obxectivos" onde as empresas argumentaron causas organizativas e produtivas pola substitución de traballadores por IA. O avogado Fabián Valero informou que en dous casos concretos, que implicaban un posto administrativo e xestión de historiais clínicos nun centro hospitalario, os despedimentos foron declarados improcedentes tras chegar a acordos coas compañías, unha tecnolóxica e outra sanitaria. Valero amosa preocupación, xa que "todo apunta a que isto vai seguir ocorrendo", lembrando unha sentenza recente do Tribunal Superior de Xustiza de Castela e León que avalou un despedimento por este motivo.
José Varela, responsable de IA e dixitalización en UGT, confirma a ocorrencia de despedimentos, moitos deles colectivos, onde as empresas alegan substitución directa por IA, aínda que nalgúns casos utilízase como "coartada perfecta" para xustificar problemas de negocio. Varela subliña a necesidade de regular o uso da IA no ámbito laboral, mencionando a posibilidade de fórmulas como o aumento da carga fiscal para a compra de IA por parte das empresas, como se estuda nalgúns países nórdicos, para facer o proceso máis gradual.
O sindicalista sinala os postos de programación e tradución como os máis afectados, xunto con áreas como atención ao cliente, asesoría xurídica, consultoría ou contabilidade. Os empregos que implican "contacto persoal ou destreza física" serían os máis inmunes. A demanda de perfís júnior está a diminuír, xa que moitas empresas consideran que ferramentas como ChatGPT poden substituír a necesidade dun becario. Varela cualifica o futuro como "incierto e preocupante", e demanda "unha boa regulación e compromiso" por parte das administracións.
Fronte a esta situación, Nahir Lourenco, socia de Globalingua (empresa de tradución con centros en Vigo e A Coruña), aposta por integrar a IA: "Se non podes co inimigo, únete a el". Explica que a tradución tradicional xa non existe e a clave está en "non competir coa intelixencia artificial, senón en integrala". A compañía formouse para aplicar a IA con criterio, utilizando plataformas controladas que garanten a confidencialidade e a calidade para os clientes, especialmente en comunicacións internacionais seguras. Lourenco destaca que esta estratexia abriu novas oportunidades, pasando de ofrecer servizos de tradución a deseñar "solucións lingüísticas completas".
Javier Martínez, experto en IA e profesor de Matemáticas na Universidade de Vigo, considera a IA como "o presente" e unha "auténtica revolución" que xa está a xerar un gran cambio social. Admite que "vai haber despedimentos", especialmente en postos "que non aportan valor. Papeis e oficina", pero prefire velos como "aliadas" para quen achega valor diferencial e para as empresas que gañan en rapidez e eficacia. Coincide en que tradutores e programadores son "as grandes afectadas" e que o sector TIC tamén sofre unha caída na contratación.
Os datos de afiliación á Seguridade Social no sector tecnolóxico en Vigo reflicten este impacto, cun crecemento do 0,7% en 2024, pasando de 3.530 a 3.558 afiliados, segundo o Instituto Galego de Estatística (IGE). O Clúster TIC de Galicia apunta a unha "incerteza" sobre o ritmo de crecemento futuro, falando máis de "reaxuste que de destrución de emprego". O seu presidente, Antonio Rodríguez del Corral, ve na IA "unha grandísima oportunidade" para atender a demanda desatendida e a pequenos proxectos. Lembra que o sector TIC xerou máis de 600 empregos en Galicia o ano pasado.
