O Xeoparque Mundial da UNESCO Montañas do Courel avanza na difusión do seu patrimonio xeolóxico a nivel global. Un recente traballo científico sobre a caracterización da Pedra Cabaleira, unha rocha de orixe sedimentaria, foi publicado na revista especializada Geoheritage. Esta publicación é un paso crucial para a posible inclusión da Pedra Cabaleira na denominación IUGS Heritage Stone, que busca promover o coñecemento e conservación de rochas relevantes para o patrimonio cultural.
A Pedra Cabaleira, moi presente no Val do Sil, foi empregada dende a Idade Media en edificacións senlleiras como igrexas, castelos e casas reitorais. Exemplos notables inclúen a Igrexa románica de San Clodio de Ribas de Sil, a barroca de San Martiño de Montefurado e o Castelo dos Novais, moitas delas vinculadas ao Camiño de Inverno e á Orde de San Xoán de Xerusalén.
O artigo detalla os resultados da caracterización desta rocha, identificando diferentes tipoloxías baseadas nas súas propiedades físicas. Composta principalmente por arenitas, conglomerados e brechas, a súa formación a partir de sedimentos fluviais e aluviais, cementados por óxidos de ferro, confírelle unha cor avermellada e unha aparencia que a distingue claramente doutras rochas da contorna. Esta singularidade estética motivou o seu uso diferencial como material construtivo nunha área que abarca o sur do xeoparque, Valdeorras e parte do Bierzo.
A revista Geoheritage é a principal publicación científica internacional dedicada ao patrimonio xeolóxico, núcleo arredor do que se articulan as liñas de traballo desenvolvidas nos Xeoparques Mundiais da UNESCO.
A categoría IUGS Heritage Stone recoñece internacionalmente rochas significativas na construción do patrimonio cultural, co obxectivo de fomentar o seu coñecemento, uso e conservación. Actualmente, esta lista inclúe 55 rochas de todo o mundo, como o coñecido mármore de Carrara, o mármore de Macael, o granito do Porto e, en Galicia, a filita verde de Lugo.
O Xeoparque Mundial da UNESCO Montañas do Courel, declarado en 2019, inclúe os concellos lucenses de Folgoso do Courel, Quiroga e Ribas de Sil. O seu obxectivo principal é impulsar o desenvolvemento socioeconómico da rexión mediante a conservación e difusión do patrimonio xeolóxico, apoiando a investigación científica, a catalogación patrimonial e a promoción do xeoturismo.
