A iniciativa, impulsada por Iniciativa Cidadá pola Memoria Histórica e o colectivo O Faiado da Memoria, tivo lugar nos xulgados de Instrución da localidade. Durante o acto, descubriuse unha placa conmemorativa en memoria do xuíz, que exerceu na cidade durante a Segunda República.
Luis Pando Rivero, orixinario de Villaviciosa (Asturias), foi destinado a Vilagarcía en 1931. Durante o seu período na República, destacou pola súa firmeza ao condenar actos violentos e pola súa oposición á Falange, unha postura que, segundo a súa neta, marcou o inicio do seu tráxico destino. Foi fusilado en A Caeira (Poio) o 4 de decembro de 1936.
“"A defensa da xustiza non é cuestión de ideoloxías, xa que os dereitos humanos están no noso ADN e senón pelexamos por eles deshumanizámonos."
O evento contou coa presenza de destacadas figuras do ámbito xurídico, como o maxistrado Baltasar Garzón e a fiscal de sala de Dereitos Humanos e Memoria Democrática, Dolores Delgado, ademais doutras personalidades xurídicas galegas. Garzón fixo fincapé na débeda da xustiza española coas vítimas da represión franquista.
Un dos netos do xuíz Pando expresou que a colocación da placa nos xulgados é o mellor lugar para non esquecer o valor da verdade. A familia do xuíz, composta por 16 irmáns, era acomodada, o que lle permitiu estudar na Universidade de Santiago. Esta formación propiciou unha conciencia social que levou a varios membros da familia a adoptar posturas de esquerda, resultando no asasinato de dous irmáns máis e a morte doutro na fronte.
O Concello de Vilagarcía xa lle concedera unha rúa na cidade, de onde era orixinaria a súa esposa, Purificación Durán. O xuíz, tras o consello de guerra ao que foi sometido en Pontevedra, deixou versos de Rubén Darío na súa cela, como testemuño para que nada caia no esquecemento.
