A celebración tivo lugar na Casa da Luz, na Praza da Verdura, onde se despregou a bandeira que simboliza esta comunidade. Marcos Montoya Salazar, Adán Jiménez Montoya, Alejo Calvo Espasandín, Sandra Hernández Jiménez e Adelina Augusta Félix foron os encargados de ler o manifesto, subliñando a necesidade de igualdade de oportunidades en todos os ámbitos.
“"Apelidarse Jiménez ou Montoya aínda xera rexeitamento."
Rebeca Flórez, portavoz da delegación en Pontevedra da Fundación Secretariado Gitano, lamentou que moitas persoas de etnia xitana sexan discriminadas polos seus apelidos. Tamén criticou casos recentes en Madrid, onde tanatorios negaron o servizo a familias xitanas, cualificando a situación de “cruel” e atentatoria contra os dereitos humanos, aínda que asegurou que en Pontevedra non se dan este tipo de incidentes.
O colectivo xitano insiste en que, a pesar dos avances, aínda viven nun contexto de dificultades e incertezas. O manifesto lido polos mozos fixo fincapé en que a conmemoración do 8 de abril debe traducirse en medidas concretas para reducir a desigualdade, loitar contra a discriminación e o antigitanismo, e avanzar en dereitos e recoñecemento.
A comunidade xitana en Pontevedra está en aumento, con preto dun milleiro de persoas residindo no municipio, segundo Flórez, quen tamén destacou o éxito dos programas de integración do Concello de Pontevedra. O alcalde, Miguel Anxo Fernández Lores, presidiu o acto e resaltou o apoio institucional, mencionando que o concello destina 23.500 euros dos orzamentos municipais a programas de reforzo educativo e redución do absentismo escolar.
A bandeira xitana, que se coloca na Casa da Luz desde 2024, é bicolor: o azul representa o ceo e o verde a terra, cunha roda de carreta vermella de 16 raios que simboliza o espírito nómade. O Día Internacional do Pobo Xitano conmemórase cada 8 de abril desde o primeiro congreso xitano en Londres en 1971, que recoñeceu a súa lingua, historia e cultura.
