O 98% da superficie forestal da provincia de Ourense, que ascende a unhas 500.000 hectáreas, atópase en mans privadas. Un percorrido polas estradas secundarias e municipais da provincia revela unha realidade preocupante: grandes acumulacións de herbas e matogueiras invaden as marxes das vías, chegando a cubrir o asfalto e con ramas de árbores que invaden as calzadas.

Esta situación de abandono, sen unha lexislación clara que obrigue á limpeza dos terreos privados, deixa a provincia exposta a incendios, revivindo os temores do verán pasado. O convenio principal da Xunta de Galicia céntrase na xestión e desbroce da maleza nas franxas secundarias arredor das aldeas, ata 50 metros das vivendas.

Con todo, as áreas máis afastadas destas franxas quedan sen xestión, dependendo unicamente dos propietarios. Moitas veces, estes terreos pertencen a entidades sen xestión activa ou a herdeiros descoñecidos, o que impide á administración pública intervir, deixando as propiedades abandonadas e aumentando o risco de propagación de lumes cara ás estradas e núcleos poboacionais.

Este escenario representa un perigo para a viabilidade de explotacións agrícolas e gandeiras, así como para a produción de mel, castañas e viño, e para os bosques autóctonos. Os produtores xa sufriron perdas significativas na vaga de incendios do ano pasado e temen que a situación se repita este verán. A pesar da dispersión dos núcleos de poboación en Galicia, especialmente en Ourense, a maior parte do terreo rural carece dunha normativa de tratamento.

Das preto de 3,6 millóns de parcelas particulares na provincia, máis de 3 millóns están fóra das franxas de seguridade das aldeas. A Consellería de Medio Rural indica que o 98% das 500.000 hectáreas forestais de Ourense son privadas, sendo a metade montes veciñais. O monte comunal ourensán, con case 280.000 hectáreas, constitúe o 42% da extensión destas características en toda Galicia.

A situación é especialmente crítica en vías de concellos como Nogueira de Ramuín, onde as ramas invaden a calzada e a maleza cobre sinais de tráfico e rutas de sendeirismo, mesmo preto de atractivos como o mosteiro de Santo Estevo. Esta densa vexetación, aínda que visualmente atractiva, convértese nunha trampa mortal en caso de incendio, como o ocorrido en Portugal en 2017, onde 64 persoas faleceron ao quedar atrapadas polo lume nas estradas.

Os sectores máis afectados son as explotacións agrarias e gandeiras, así como os viñedos, situados fóra das aldeas e, polo tanto, máis desprotexidos. A pesar dos cortalumes existentes, os incendios do ano pasado causaron grandes perdas. O sector da mel tamén sufriu, con apicultores denunciando a falta de prevención durante o inverno e o atraso nas axudas prometidas pola Xunta.

En canto aos espazos naturais protexidos, a afectación foi elevada na vaga de incendios de 2025. En zonas como Casaio (Carballeda de Valdeorras), a perda de patrimonio natural foi drástica. O plan da Xunta para estas áreas inclúe a creación de cortalumes, mellora de pistas forestais e tratamentos silvícolas preventivos.