O que comezou como unha medida excepcional durante a pandemia para evitar aglomeracións, a cita previa consolidouse como un sistema habitual en moitos servizos públicos. Con todo, o seu encaixe xurídico foi cuestionado nos últimos anos, especialmente tras a modificación normativa en Cataluña en novembro de 2025.
A nivel estatal, a lexislación actual non contempla a cita previa como un requisito obrigatorio, senón como un instrumento organizativo. O avogado Diego Gómez, especialista en dereito administrativo, subliña que o problema non é a existencia da cita, senón a súa imposición. «A cita previa voluntaria está moi ben para organizar o servizo, pero o que non se pode facer é convertela nun muro», explica Gómez.
“"A administración está para servir ao cidadán, non para que o cidadán se adapte a ela."
Segundo Gómez, a administración debe actuar sempre con sometemento pleno á lei e ao dereito, prestando un servizo efectivo e próximo. A esixencia de cita previa obrigatoria en determinados organismos podería situarse fóra da legalidade, xa que non existe ningunha norma que impida o acceso a un cidadán por non ter cita en servizos básicos de atención administrativa. Isto xera unha «dobre ilegalidade»: esixir un requisito non previsto e obrigar a relacionarse telematicamente a quen non está obrigado.
Esta situación agrava a fenda dixital, afectando especialmente ás persoas maiores que teñen dificultades para realizar trámites en liña. A combinación de cita previa obrigatoria e dependencia dixital crea un «dobre muro» para o cidadán. Aínda que a organización mediante citas pode ser útil en servizos técnicos, Gómez insiste en que non se pode trasladar sen matices á atención administrativa básica. Se un cidadán perde un prazo administrativo por non conseguir cita, a responsabilidade recae na administración por non facilitar o acceso.
